Türkiye'nin Nükleer Enerji Hamlesi: Albayrak Dönemindeki Tarihi Adımlar
Dünya, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarıyla sarsılırken, nükleer enerji ve nükleer güç olma konusu bir kez daha küresel gündemin merkezine oturdu. Nükleer füzeye sahip ülkeler arasında ABD, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere, İsrail, Hindistan ve Pakistan gibi devletler yer alıyor. SABAH gazetesi yazarı Mevlüt Tezel, bugünkü köşe yazısında Pakistan'ın ünlü fizikçi Abdul Kadir Han sayesinde nükleer güç haline geldiğini vurguladı. Tezel, Türkiye'nin ise nükleer enerji alanındaki ilk ve en kritik atılımlarını Berat Albayrak'ın Enerji Bakanı olduğu dönemde gerçekleştirdiğinin altını çizdi.
Pakistan'ın Nükleer Dokunulmazlık Kazanma Hikayesi
Mevlüt Tezel, yazısında Pakistan'ın nükleer güç olma sürecini detaylandırdı. Dünyanın gayrisafi yurt içi hasıla sıralamasında 42. sırada bulunan ve nüfusunun büyük bölümü dar gelirli olan Pakistan'ın, tek bir adam sayesinde nükleer füze sahibi olduğunu belirtti. Bu kişi, ünlü fizikçi Abdul Kadir Han'dı. Han'ın ilginç hayat hikayesi şöyle:
- 1947'de Hindistan'ın Bhopal şehrinde doğan Han, 11 yaşında Müslüman göçmenler arasındaydı.
- Üstün zekası sayesinde devlet bursu kazanarak Almanya'ya gitti ve metalurji mühendisliği eğitimi aldı.
- 1970'lerde Amsterdam'daki URENCO tesislerinde uranyum zenginleştirme teknolojileri üzerinde çalıştı.
- 1974'te Hindistan'ın nükleer füze denemesi sonrası Pakistan'a dönerek santrifüj planları getirdi.
- Khan Research Laboratories'i kurdu ve geniş bir tedarik ağı oluşturdu.
- 1998'de Pakistan, nükleer denemeler gerçekleştirerek nükleer füze sahibi ülkeler ligine katıldı.
Han, İran'a santrifüj planları sattı, Libya'ya teknoloji temin etti ve Kuzey Kore ile takas anlaşmaları yaptı. 2004'te Libya'nın nükleer programının ifşa olmasıyla 'nükleer kaçakçı' olarak anılmaya başlandı ve 2009'a kadar ev hapsinde tutuldu. 2021'de covid-19 komplikasyonları nedeniyle hayatını kaybetti. Pakistan, Han'ın geliştirdiği 165 nükleer füze sayesinde artık 'nükleer dokunulmazlık' kazanan ülkeler arasında yer alıyor.
Türkiye'nin Nükleer Enerji Yolculuğu ve Albayrak'ın Rolü
Tezel, günümüz dünyasının 1970'lerden çok farklı olduğunu vurgulayarak, artık yabancı uyruklu birinin, özellikle bir Müslüman'ın uranyum zenginleştirme tesislerine yaklaştırılmadığını belirtti. ABD ve İsrail'den habersiz nükleer teknoloji çalışmanın bile ölüm riski taşıdığını, MOSSAD'ın İranlı nükleer bilimcileri hedef aldığını kaydetti.
Türkiye'nin nükleer enerji alanındaki ilk ve en önemli atılımlarının Berat Albayrak'ın Enerji Bakanı olduğu dönemde gerçekleştiğini ifade eden Tezel, Albayrak'ın 1 Nisan 2018'de yaptığı açıklamayı hatırlattı. Albayrak, "İnşallah sayın Cumhurbaşkanımız ve Rusya Devlet Başkanı sayın Putin'in de katılımıyla 60 yıllık nükleer rüyamızın en önemli adımını, salı günü temelini atarak hayata geçireceğiz" demişti.
Tezel, 2026 yılında Türkiye'nin ilk kez nükleer santralde, nükleer reaktörden elektrik üretecek ülke olacağını vurguladı. Bu noktaya gelmede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Berat Albayrak'ın kararlı duruşunun kilit rol oynadığını belirtti.
Albayrak'ın Nükleer Enerji Vizyonu
Berat Albayrak, 'Burası Çok Önemli' kitabında yer alan '65 Yıllık Rüya: Nükleer Enerji' bölümünde şu ifadelere yer vermişti:
- "Nükleer enerji, kapasite ve verimlilik açısından Türkiye'nin arz güvenliği için kritik öneme sahip."
- "Türkiye'nin Adnan Menderes ile 1956'da başlayan nükleer yolculuğu hep engellendi ve ertelendi."
- "70 yıldır tüm dünya bu projeleri yapıyor. Yıllardır herkese 'helal' olan teknoloji Türkiye'ye 'haram' deniliyorsa, burada bir yanlışlık var."
- "Farklı lobiler ne söylerse söylesin, Türkiye'nin nükleere sahip olması şarttır."
- "Bakanlığım döneminde bu konuda hiç taviz vermeden projelerin önünü açtık ve bugün Akkuyu'daki inşaatı gururla izliyoruz."
Tezel, ABD ve İsrail'in İran'a bomba yağdırdığı günümüzde, Albayrak'ın "Enerji meselesi asla sadece enerji meselesi değildir" sözünün daha iyi anlaşıldığını belirtti. Petrol ve doğalgaz çıkarma çalışmaları, toryum gibi nadir elementler üzerine araştırmalar ve Akkuyu Nükleer Santrali gibi projelerin, Türkiye'yi nükleer güç yapma yolunda ilerlettiğini vurguladı. Albayrak'ın egemen süper güçleri rahatsız edecek birçok işe imza attığının şimdi daha net görüldüğünü ifade etti.
