İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, ülke genelinde yayılan protestoların arka planındaki ekonomik taleplerin haklı olduğunu kabul ederken, güvenliği tehdit eden gruplara karşı ise daha sert tedbirler alınması gerektiğini duyurdu. Hamaney, "düşmana diz çöktüreceklerini" ifade etti.
Ekonomik Sıkıntılar ve Meşru Protestolar
28 Aralık 2025'te Tahran Kapalı Çarşı'da, İran riyalinin değer kaybı ve döviz kurlarındaki aşırı dalgalanmalar nedeniyle başlayan esnaf protestoları kısa sürede ülkenin birçok şehrine yayıldı. Hazreti Ali'nin doğum günü ve General Kasım Süleymani'nin ölüm yıl dönümü münasebetiyle düzenlenen bir toplantıda konuşan Hamaney, tüccar ve esnafın yaşadığı ekonomik zorlukları kabul etti.
Riyalin değer kaybının iş dünyasını olumsuz etkilediğini belirten Hamaney, bu şikayetlerin haklı olduğunu ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan başta olmak üzere yetkililerin sorunu çözmek için çaba gösterdiğini söyledi.
"Düşmanın İşi" ve İç-Dış Ayrımı
Ancak Hamaney, döviz kurundaki istikrarsızlığın doğal olmadığını, İran'ın "düşmanlarından" kaynaklandığını iddia etti. "Açıklanamayan döviz kuru artışı ve istikrarsızlığı doğal değil, düşmanın işidir" diyen Hamaney, dış müdahalelere vurgu yaptı.
Konuşmasında kritik bir ayrım yapan İran lideri, protesto hakkı ile kaos çıkarma eylemini birbirinden ayırdı. "Protesto etmek uygundur ancak protesto etmek kargaşa çıkarmaktan farklıdır" ifadelerini kullanan Hamaney, "Protesto edenle konuşuruz fakat kaos çıkaranla konuşmanın bir anlamı yok. Kaosçulara hadleri bildirilmelidir" dedi.
Çatışmalar ve Hamaney'den Sert Mesaj
Protestolar sırasında yaşanan can kayıpları gerilimi tırmandırdı. 31 Aralık 2025'te Loristan eyaletinin Kuhdeşt ilçesinde, 21 yaşındaki bir Besic üyesi hayatını kaybetti, 13 polis memuru yaralandı. 1 Ocak 2026'da ise Lordigan'da 2 kişi, Azna kentinde bir polis karakoluna düzenlenen saldırıda ise 3 kişi öldü.
Bu olayların ardından Hamaney, sert bir dil kullanarak kararlılık mesajı verdi. "Düşman karşısında geri adım atmayacağız" diyen Hamaney, sözlerini şöyle tamamladı: "Yüce Allah'a güvenerek, halkın desteğine olan inancımızla, Allah'ın izniyle, ilahi bir başarıyla halkımızla birlikte düşmana diz çöktüreceğiz."
Hamaney'in bu açıklamaları, İran yönetiminin ekonomik sorunları kabul etmekle birlikte, güvenlik odaklı yaklaşımını sürdüreceğini ve protesto dalgasını "dış güçlerin kışkırtması" olarak çerçevelemeye devam edeceğini gösteriyor. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın daha önce yaptığı ve hükümetin sorumluluğunu kabul edip dış aktörleri suçlamaktan kaçınma çağrısı ile liderin söylemleri arasındaki fark dikkat çekici.
