İçişleri Bakanlığı'ndan 81 ile okul güvenliği genelgesi
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi imzasıyla valiliklere, emniyet, jandarma ve ilgili bakanlıklara 'Okul ve Çevresi Güvenlik Tedbirleri' konulu genelge gönderildi. Genelgede, okullarda koruyucu ve önleyici güvenlik tedbirleri ile erken uyarı mekanizmalarının temel ilke olarak benimseneceği belirtildi. Valilikler, alınan tedbirleri ve karşılaşılan durumları aylık raporlar halinde Milli Eğitim Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı'na sunacak.
Fiziki güvenlik önlemleri artırılacak
Genelgeye göre, tüm okulların fiziki güvenlik tedbirleri gözden geçirilecek. Okul güvenlik kontrol listesi çerçevesinde okul yerleşke çevre duvarı, giriş-çıkış müracaat noktası, kamera sistemi, eşya kontrolü ve kontrollü geçiş gibi önlemler yeniden değerlendirilecek. Eksiklikler ivedilikle giderilecek. Okul içi ve çevresini görecek şekilde kamera sistemleri kurulacak ve mevcut güvenlik kamera sistemlerinin faal halde bulundurulması sağlanacak. Ayrıca, iş sağlığı ve güvenliğine yönelik yangın, alarm ve kaçak akım rölesi gibi tedbirler de milli eğitim müdürlükleriyle eş güdüm içinde uygulanacak.
Giriş-çıkışlar tek kapıdan kontrollü yapılacak
Okulların çevresinde bulunan fiziki engeller kontrol edilerek eksiklikler giderilecek. Öğrenciler ve ziyaretçilerin giriş-çıkışları için zorunlu olmayan ilave kapılar kapatılacak, giriş-çıkışlar tek bir kapıdan kontrollü şekilde yapılacak. Şiddet eğilimi, tehdit dili, kontrol sorunları ve saldırgan davranış örüntüleri fiziksel veya sözlü olarak gösterilmesi ile dijital mecralarda ortaya çıkan risk işaretleri dikkatle izlenecek. Erken uyarı ve erken müdahale mekanizmaları etkin bir şekilde işletilecek.
Risk grubundaki öğrencilere özel müdahale
Risk grubunda yer aldığı düşünülen öğrencilere yönelik müdahale ve sevk çalışmaları gerçekleştirilirken veli iş birliği ile kurumlar arası koordinasyon sağlanacak. Gerekli izleme, değerlendirme ve takip mekanizmaları kurulacak. Öğrencilerin gelişimlerini desteklemek ve onları olumsuz yönde etkileyebilecek risk faktörlerini azaltmak amacıyla öncelikli olarak gelişimsel ve önleyici rehberlik çalışmaları etkili bir biçimde yürütülecek. Çocukların gelişiminde ailelerin güçlendirilmesine ilişkin çalışmalar artırılacak. Dijital risklere karşı öğrenci, öğretmen ve velilerin becerilerini artırmaya yönelik dijital esenlik çalışmaları yaygınlaştırılacak.
Okul kolluk görevlisi ve güvenli eğitim koordinasyon görevlisi
Ülke genelindeki okulların risk faktörleri dikkate alınarak güncellenen öncelik derecelerine göre, öncelik derecesi yüksek olan okullarda sabit olarak görev yapmak üzere 'Okul Kolluk Görevlisi', diğer okullarda ise okul yönetimi ile sürekli iletişim halinde olacak 'Güvenli Eğitim Koordinasyon Görevlisi' görevlendirilmesine hassasiyetle devam edilecek.
Okul giriş ve çıkışlarında motorize ekip ve yaya devriye
Okul giriş ve çıkış saatlerinde kolluk görünürlüğü artırılacak. Okulların güvenlik önceliklerine göre ihtiyaç duyulması halinde okul bahçe kapısının dışında, okul yönetimi ile sürekli irtibatlı, müdahale etme kabiliyetine haiz bir noktada motorize ekip veya yaya devriye görevlendirilecek. Okul çevresindeki kör alanlar, metruk yapılar, parklar, internet kafeler, oyun salonları ve öğrencilerin yoğun bulunduğu güzergâhlarda devriye ve denetimler sıklaştırılacak.
Siber güvenlik tedbirleri
Siber birimlerin kapasitesi güçlendirilerek siber devriye faaliyetlerine ağırlık verilecek. İnternetteki tehlikeler ile sosyal medya hesaplarından yapılan paylaşımlar titizlikle takip edilerek suç teşkil edenler hakkında gerekli işlemler yapılacak. Çocukların ve gençlerin ateşli silahlara veya benzeri tehlikeli araçlara erişiminin önlenmesi amacıyla okul yönetimleri ile ortak çalışmalar, saha denetimleri, istihbari çalışmalar ve risk odaklı uygulamalar artırılacak. Taşıma veya bulundurma ruhsatlı silah sahibi ebeveynlere yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapılarak ruhsatsız silahla mücadele tavizsiz şekilde sürdürülecek.
Genelgede yer alan diğer önlemler
- Okul ve çevresinde güvenlik tedbirlerinin planlanmasında risk analizi temelli yaklaşım esas alınacak.
- Okul yönetimi, kolluk kuvvetleri, yerel idareler, sağlık ve sosyal hizmet birimleri arasında sürekli ve hızlı bilgi paylaşımı sağlanacak.
- Güvenlik planlaması fiziki güvenlik, insan faktörü, dijital ortam ve kurumsal süreçleri kapsayan çok katmanlı bir yapı üzerine inşa edilecek.
- Muhtemel risklerin gerçekleşmeden önce tespit edilmesi için süreç modellemesi esas alınacak.
- Öğrencilerin fiziksel ve psikolojik güvenliğinin korunması için rehberlik ve psikolojik destek sistemleri aktif olacak.
- Sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden oluşabilecek tehditler düzenli olarak izlenecek.
- Güvenlik planlamaları ve risk sınıflandırmaları dinamik yapıda olacak şekilde periyodik olarak güncellenecek.
- Okul güvenliği, fiziki mekanlar ve çevresinin güvenliği ile olay analizlerine dayalı olarak planlanacak.
- Okul mekânları ve çevresinin fiziki güvenliği 'okul içi alanlar' ve 'okul dışı çevre alanları' olarak sınıflandırılacak.
- Veliler, öğretmenler ve öğrenciler güvenlik sisteminin aktif paydaşı olarak sürece dahil edilecek.
Fiziki güvenlik önlemleri detaylandırıldı
Kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin okul binalarından kapıdan kapıya en az 100 metre uzaklıkta bulunması zorunluluğuna yönelik denetimler artırılacak. Okul çevrelerinde bulunan park alanlarına yönelik devriye faaliyetleri artırılacak, riskli olanlara güvenlik kamera ve aydınlatma sistemleri kurulacak. Metruk bina ve yapılar belediyeler veya il özel idareleri tarafından ivedilikle yıkılacak. Okul önlerinde ve çevrelerinde seyyar satıcıların satışına izin verilmeyecek. Okulla ilgisi olmayan, eğitim-öğretim ve öğrenci güvenliği bakımından tehlike oluşturan kişilerin beklemesi ve toplanması engellenecek. Servis araçlarının bekleme alanları okul idaresi ve kolluk birimleri tarafından ortak belirlenecek, özel araçların okul bahçesine girmesine izin verilmeyecek. Trafik düzenlemeleri incelenerek ilave tedbirler planlanacak, eksiklikler ilgili kurumlarla koordinasyon içinde tamamlanacak.
Psikolojik destek tedbirleri
Şiddet eğilimi, tehdit dili, kontrol sorunları ve saldırgan davranış örüntüleri fiziksel veya sözlü olarak gösterilmesi ile dijital mecralarda ortaya çıkan risk işaretleri dikkatle izlenerek erken uyarı ve erken müdahale mekanizmaları etkin bir şekilde işletilecek. Risk grubundaki öğrencilere yönelik müdahale ve sevk çalışmaları veli iş birliği ile yürütülecek. Öğrencilerin gelişimlerini desteklemek için gelişimsel ve önleyici rehberlik çalışmaları etkili bir biçimde yürütülecek. Ailelerin güçlendirilmesine ilişkin çalışmalar artırılacak. Dijital risklere karşı öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik dijital esenlik çalışmaları yaygınlaştırılacak. Şiddet olayları sonrası okul güvenliği sağlanarak psikososyal destek hizmetleri sürdürülecek.
Siber güvenlik tedbirleri detaylandırıldı
İnternet ortamında okul, öğrenci ve personeli hedef alan tehdit içerikleri düzenli olarak izlenecek. Sosyal medya üzerinden hedef gösterme, siber zorbalık ve şiddet içerikleri tespit edildiğinde ilgili birimlere gecikmeksizin bildirim yapılacak. Açık kaynak istihbarat kapsamında riskli dijital eğilimler analiz edilecek. Öğrenci ve öğretmenlere yönelik siber güvenlik farkındalık eğitimleri düzenlenecek. Siber zorbalık, dijital etik, güvenli internet kullanımı, kişisel veri güvenliği ve şüpheli içerik konuları eğitim kapsamına alınacak. Okullarda siber olay müdahale prosedürü oluşturulacak. Hızlı bildirim mekanizması kurulacak. Siber olaylar kayıt altına alınarak olay veri tabanı oluşturulacak. Okullar, siber güvenlik konusunda kolluk birimleri ve ilgili kamu kurumları ile koordineli çalışacak. Siber güvenlik tedbirleri periyodik olarak denetlenecek ve güncellenecek. Risk analizleri doğrultusunda okul bazlı siber güvenlik planı hazırlanacak. Dijital ortamda ortaya çıkan şiddet eğilimleri ve radikalleşme göstergeleri erken uyarı kapsamında değerlendirilecek. Elde edilen veriler okul güvenliği risk analiz sistemine entegre edilecek.
Koordinasyon ve acil durum planları
Valilikler, kaymakamlıklar, kolluk birimleri, milli eğitim müdürlükleri, sağlık teşkilatı ve ilgili kurumların müdahale sırası ve koordinasyon usulleri gözden geçirilerek ilk müdahale kapasitesi güçlendirilecek. Milli Eğitim Bakanlığının Afet ve Acil Durum Yönetimi Genelgesi doğrultusunda yangın, doğal afet, güvenlik tehditleri gibi olağanüstü durumlara karşı korunma, kurtarma ve tahliye prosedürlerini içeren acil durum planları hazırlanacak ve uygulanacak.
Farkındalık çalışmaları
Ailelerin çocuklardaki davranış değişikliklerini, risk işaretlerini ve dijital mecralardaki olumsuz yönelimleri erken fark edebilmelerine yönelik bilgilendirme ve farkındalık çalışmaları artırılacak. Güvenli internet kullanımı, sosyal medya, sanal zorbalık, tehdit, suçun ve suçlunun özendirilmesi, silah ve saldırganlık temalı paylaşımlar ile dijital mecralarda oluşan olumsuz rol modellere karşı önleyici ve bilinçlendirici çalışmalar yürütülecek. Dizi, film, dijital yayınlar ve popüler kültür unsurları üzerinden şiddetin sıradanlaştırılması, suçun cazip gösterilmesi ve silah kullanımının özendirilmesine karşı medya okuryazarlığı ve aile rehberliği odaklı farkındalık çalışmaları sürdürülecek. Eğitim sendikaları ve ilgili STK'larla temas kurularak kamuoyunda oluşabilecek yanlış algıların önüne geçilecek. Olaylara ilişkin kamuoyu bilgilendirmeleri teyitli bilgiye dayalı, zamanında ve sorumlu bir dille yapılacak; provokatif paylaşımlar ve dezenformasyon girişimlerine karşı gerekli işlemler kararlılıkla sürdürülecek.
