Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve "asrın felaketi" olarak nitelendirilen depremlerin ardından yürütülen kapsamlı yeniden inşa çalışmalarına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Kahramanmaraş'ta düzenlenen Uluslararası Basın Buluşması'nda konuşan Bakan Kurum, depremden etkilenen 11 ilde gerçekleştirilen çalışmaların boyutunu Avrupa ülkeleriyle kıyaslayarak ortaya koydu.
Nüfus ve Yüz Ölçümü Açısından Avrupa Ülkeleriyle Eşdeğer Alan
Bakan Kurum, "Umudumuz acımızdan büyük olmalı dedik ve bir Avrupa ülkesi büyüklüğündeki alanı yeniden inşa ettik" ifadelerini kullanarak, bugüne kadar toplamda 455 bin konut ve iş yerinin hak sahiplerine teslim edildiğini duyurdu. Bu rakamın, nüfus bakımından Litvanya'ya, yüz ölçümü açısından ise Bulgaristan veya İzlanda büyüklüğünde bir alanın yeniden ayağa kaldırılması anlamına geldiğini vurguladı.
Devasa İnşa Sürecinin Rakamsal Boyutları
Yeniden inşa çalışmalarının teknik ve insan kaynağı boyutuna da değinen Bakan Kurum, sürecin 200 bin mimar, mühendis ve işçinin katkısıyla ilerlediğini belirtti. Üretim kapasitesinin saatte 23, günde ise 550 konut seviyesinde olduğunu açıklayan Kurum, deprem bölgesinde 174 farklı alanda kurulan 3 bin 481 şantiyede eş zamanlı çalışmaların sürdüğünü kaydetti.
Ekonomik Kayıplar ve Altyapı Yenilemeleri
Depremlerin Türkiye ekonomisine ağır bir fatura çıkardığını ifade eden Bakan Kurum, doğrudan kaybın 104 milyar dolar, dolaylı kayıplarla birlikte toplam zararın ise yaklaşık 150 milyar dolar seviyesinde olduğunu açıkladı. 110 bin kilometrekarelik alanda 14 milyon insanın hayatının bir gecede değiştiğini hatırlatan Kurum, sadece konutların değil, enerji hatları, havalimanları, köprüler ve diğer altyapı tesislerinin de büyük hasar gördüğünü söyledi.
Bakanlık verilerine göre, 11 ilde toplam 11 bin kilometrelik altyapı çalışması tamamlanmış olup, şehirlerin içme suyu ve kanalizasyon sistemleri kapsamlı bir şekilde yenilenmiştir.
Kahramanmaraş ve Hatay'da Tarihi Dönüşüm
Depremin merkez üssü Kahramanmaraş ile en ağır yıkımın yaşandığı Hatay'daki çalışmalara ilişkin detayları paylaşan Bakan Kurum, her iki kentte de hem konut hem de tarihi dokunun korunduğu restorasyon projelerinin hayata geçirildiğini aktardı.
Kahramanmaraş'ta Gerçekleştirilen Projeler
- Kent genelinde 93 bin 500 konut ve iş yeri inşa edildi.
- Ebrar Sitesi'nin yerine yapılan Anka Konutları'nda yaşam başladı.
- Azerbaycan Devleti'nin desteğiyle hayata geçirilen Azerbaycan Mahallesi hizmete açıldı.
- Tarihi Kapalı Çarşı, Demirciler ve Kasaplar Çarşısı aslına uygun şekilde restore edildi.
Hatay'da Tamamlanan Önemli Çalışmalar
- Merkez ve ilçelerde toplam 153 bin konut teslim edildi.
- Dünyanın ilk aydınlatılan caddelerinden biri olan Kurtuluş Caddesi, tarihi dokusuna uygun şekilde yeniden inşa edildi.
- Habibi Neccar Camisi ve tarihi Meclis Binası restore edilerek yeniden hizmete açıldı.
"Devlet Baba" Anlayışı ve En Küçük Hak Sahibi
Bakan Kurum, yeniden inşa sürecinin yalnızca fiziki yapıların inşasıyla sınırlı olmadığını, "devlet baba" anlayışı çerçevesinde sosyal destek mekanizmalarının da devreye alındığını vurguladı. Depremde henüz 40 günlükken ailesini kaybeden bir bebeğin devlet himayesine alındığını hatırlatan Kurum, "Bugün anneannesiyle birlikte yeni yuvasında güvenle yaşıyor. En küçük hak sahibimiz olarak devletimiz o yavrumuza sahip çıktı" ifadelerini kullanarak, sürecin insani boyutuna dikkat çekti.
Bakan Kurum'un açıklamaları, deprem sonrası yürütülen yeniden inşa çalışmalarının hem fiziksel hem de sosyal anlamda kapsamlı bir şekilde ele alındığını ve uluslararası ölçekte dikkate değer bir başarı hikayesine dönüştüğünü ortaya koymaktadır.
