ABD yönetimi, İran'da ekonomik nedenlerle patlak veren ve günlerdir süren kitlesel protestolara ilişkin üst düzey açıklamalarda bulundu. Hem Dışişleri Bakanı Marco Rubio hem de Başkan Donald Trump, İran halkına destek verirken Tahran yönetimine de sert uyarılarda bulundu.
ABD'den İki Kademeli Destek ve Uyarı
Sosyal medya üzerinden bir açıklama yayımlayan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "ABD, İran'ın cesur halkını destekliyor" ifadelerini kullandı. Rubio, ABD yönetiminin protestocuların yanında olduğunu resmen ilan etti.
Bu açıklamayı, Başkan Donald Trump'ın daha önce yaptığı çok daha sert bir uyarı takip etti. Trump, İran'daki gelişmeleri yakından izlediklerini belirterek İranlı liderlere seslendi: "İranlı liderlere şunu söylüyorum, ateş açmasanız iyi olur, çünkü biz de ateş etmeye başlarız." Bu sözler, Washington'ın olaylara müdahil olma ihtimaline dair güçlü bir sinyal olarak yorumlandı.
İran'daki Olayların Boyutu ve Kayıplar
Protestolar, 28 Aralık 2025 tarihinde, İran yerel para biriminin değer kaybetmesi ve artan ekonomik sıkıntılar nedeniyle Tahran'ın ünlü Kapalı Çarşı'sındaki esnafın başlattığı eylemlerle başladı. Kısa sürede ülkenin pek çok kentine yayılan gösteriler, şiddetli çatışmalara dönüştü.
Resmi makamlar ölü ve yaralı sayısına ilişkin veri paylaşmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı'nın (HRANA) 9 Ocak tarihli raporu durumun ciddiyetini ortaya koydu. Rapora göre, gösterilerin 13. gününde, 15'i güvenlik görevlisi olmak üzere 65 kişi hayatını kaybetti. Onlarca kişi yaralanırken, 2 bin 311 kişi gözaltına alındı.
İran yanlısı Tesnim Haber Ajansı ise güvenlik güçlerindeki kayıplara dikkat çekti. Ajansın açıklamasına göre, yaralı polis sayısı 568'e, milis Besic güçlerinden yaralananların sayısı ise 66'ya yükseldi. Ülke genelinde kamu binaları ve araçları hasar gördü. Olayların yoğunlaştığı başkent Tahran'da bir gün önce sokağa çıkılmaması uyarısı yapıldı.
Uluslararası Gerilim ve Olası Sonuçlar
ABD'nin bu net ve sert açıklamaları, iki ülke arasında zaten var olan gerilimi bir diplomatik krize dönüştürme potansiyeli taşıyor. Washington'ın İran'ın iç işlerine bu derece açık müdahale sinyali vermesi, bölgedeki dengeleri etkileyebilecek bir hamle olarak görülüyor.
Protestoların temel nedeni olan ekonomik kriz devam ederken, İran yönetiminin gösterileri kontrol altına alma ve ABD'nin açıklamalarına vereceği yanıt, önümüzdeki günlerin en kritik gelişmeleri olacak. Tüm dünya, hem İran sokaklarındaki hareketliliği hem de iki rakip ülke arasındaki söylem savaşını yakından izliyor.
