1900'lerin başında prematüre bebekler, pahalı kuvöz sistemlerinin masraflarını karşılayabilmek için fuarlarda ve lunaparklarda halka açık şekilde sergilendi. İnsanların bilet alarak izlediği bu tartışmalı sistem, modern yenidoğan yoğun bakımının temelini oluşturdu.
Prematüre Bebeklerin Yaşama Şansı Düşük Görülüyordu
19. yüzyılın sonlarında prematüre doğan bebeklerin hayatta kalma ihtimali oldukça düşük kabul ediliyordu. Birçok hastane erken doğan bebekler için özel bakım uygulamıyor, bazı doktorlar ise bu bebeklerin yaşamasının mümkün olmadığına inanıyordu. Modern yenidoğan yoğun bakım üniteleri henüz yoktu.
Prematüre Bebek Bakımı İçin Harcanan Para Gereksiz Görülüyordu
Aynı dönemde Avrupa'da geliştirilen ilk inkübatör sistemleri dikkat çekmeye başladı. Bu sistemler, prematüre bebeklerin sabit sıcaklıkta tutulmasını sağlayarak yaşam şanslarını artırmayı amaçlıyordu. Ancak teknoloji oldukça pahalıydı ve birçok hastane tarafından gereksiz görülüyordu. Prematüre bakımına yatırım yapmak uzun süre öncelik sayılmadı.
Martin Couney Prematüre Bebekleri Sergileme Fikrini Ortaya Attı
Prematüre bebeklerin kuvözlerde halka açık biçimde sergilenmesi fikrinin en önemli ismi Martin A. Couney'di. Kaynaklara göre Couney, Avrupa'daki inkübatör sistemlerini Amerika'ya taşıdı ve bu bakım modelini geniş kitlelere tanıtan kişi oldu. Kendini doktor olarak tanıtıyordu ancak bazı tarih araştırmalarına göre resmi tıp eğitimi alıp almadığı kesin olarak bilinmiyor. Bu nedenle tarihçiler onu doğrudan 'doktor' olarak tanımlama konusunda temkinli davranıyor.
Amaç Prematüre Doğan Bebeklerin Masraflı Tedavi Sürecini Karşılamaktı
İnkübatör sistemleri oldukça maliyetliydi. Hastaneler bu masrafları üstlenmek istemiyor, birçok aile de özel bakımı karşılayamıyordu. Martin Couney bunun için alışılmadık bir yöntem geliştirdi: Prematüre bebeklerin bulunduğu kuvözleri dünya fuarlarında ve eğlence parklarında sergilemeye başladı. İlk büyük inkübatör gösterilerini 1896'da Berlin'deki World Exposition'da gerçekleştirdi. Ardından sistemi Amerika'ya taşıdı ve özellikle 1903–1904 yıllarından itibaren New York'taki Coney Island'da kurduğu kalıcı gösterilerle tanındı. Kaynaklara göre Couney'nin 'infant incubator' gösterileri yaklaşık 1940'ların ortalarına kadar devam etti. İnsanlar bu alanlara giriş ücreti ödüyordu. Elde edilen gelir; kuvözlerin maliyetini, hemşirelerin maaşlarını ve bakım giderlerini karşılamak için kullanılıyordu. Ailelerden ise ücret alınmıyordu.
Kuvözler Halk Tarafından Büyük İlgi Gördü
Couney'nin en bilinen gösterileri New York'taki Coney Island'da kuruldu. İnsanlar cam kuvözlerin içindeki prematüre bebekleri görmek için bilet alıyordu. Bugün bakıldığında oldukça rahatsız edici görünen bu sistem, o dönemde hem bilimsel bir yenilik hem de sıra dışı bir gösteri olarak görülüyordu.
Gösterilerin Arkasında Gerçek Bir Bakım Sistemi Vardı
Kaynaklara göre bu alanlar yalnızca 'seyirlik' değildi. Bebekler sürekli gözetim altında tutuluyor, steril koşullar sağlanıyor ve hemşireler düzenli bakım uyguluyordu. Kaynaklarda, Couney'nin sisteminin binlerce prematüre bebeğin yaşamasına yardımcı olduğu aktarılıyor.
Hastaneler Uzun Süre Bu Yöntemi Ciddiye Almadı
İnkübatörlerin olumlu sonuçlarına rağmen birçok hastane bu yöntemi uzun süre benimsemedi. Prematüre bakımının gereksiz masraf olduğu düşünülüyordu. Bu nedenle ilginç bir durum ortaya çıktı: Modern prematüre bakımının toplum tarafından kabul görmesi, önce lunaparklarda ve fuarlarda gerçekleşti. İnsanlar prematüre bebeklerin yaşayabildiğini ilk kez burada gördü. Akademik kaynaklara göre erken inkübatör sistemleri, modern yenidoğan yoğun bakım ünitelerinin gelişiminde önemli rol oynadı. Başlangıçta eğlence alanlarında sergilenen teknoloji zamanla hastanelere taşındı ve standart tıbbi bakımın bir parçası haline geldi.
