RTÜK'ten şiddet içerikli yayınlara ağır yaptırım
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), yayın ihlalleri kapsamında önemli kararlar aldı. 'Yeraltı' ve 'Eşref Rüya' dizileri ile üç dijital platformdaki yapımlara şiddeti özendirdikleri gerekçesiyle idari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası verildi. Ayrıca Halk TV ve Sözcü TV'ye eleştiri sınırlarını aşan yayınlar nedeniyle müeyyide uygulandı.
Yapımlar mercek altına alındı
RTÜK'ten yapılan resmi açıklamaya göre, gündemdeki yayın ihlallerini değerlendirmek üzere toplanan Üst Kurul, yoğun şiddet sahneleri içeren ve özellikle çocuklar ile gençleri şiddet ve suça yönlendiren yapımları titizlikle inceledi. NOW TV'de yayınlanan 'Yeraltı' dizisinin 4, 11, 18, 25 Mart ile 1 ve 8 Nisan tarihli bölümlerindeki şiddet içerikli sahneler ele alındı.
'Yeraltı' dizisine para cezası
Üst Kurul, dizide çözüm yolu olarak adli makamların kullanılmadığını, şiddetin ise etkili ve kesin sonuç alınan bir yöntem olarak sunulduğunu belirledi. Estetize edilerek sunulan şiddet sahnelerinin, şiddete karşı gerçeklik algısını bozduğu, şiddetin bireyler üzerindeki ağır psikolojik etkileri ve hukuki sonuçları ortaya koymadığı, şiddeti gerçekleştiren karakterleri özendirici birer rol model haline getirdiği tespit edildi. Bu nedenle NOW TV'ye 6112 sayılı Kanun'un 'Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz' hükmünü ihlal etmekten idari para cezası uygulandı.
'Eşref Rüya' dizisine şiddet özendirme cezası
Kanal D'de yayınlanan 'Eşref Rüya' dizisinin 38, 39 ve 40. bölümlerindeki şiddet sahneleri de Üst Kurul gündemindeydi. RTÜK İzleyici Bildirimleri Sistemi'ne 1-17 Nisan tarihleri arasında diziyle ilgili iletilen 623 şikayeti değerlendiren Üst Kurul, medyadaki şiddetin gerçek hayattaki şiddetten daha sık tekrar ettiğini ve araştırmalara göre televizyonda gösterilen şiddet içerikli sahnelerin fazlalığının toplumda artan şiddetle bağlantılı olduğunu vurguladı. Dizideki şiddet sahnelerinin şiddeti olağanlaştırdığı, yöntem öğretici nitelikte olduğu ve özendirici biçimde sunulduğu belirtilerek Kanal D'ye idari para cezası verildi.
Dijital platformlara katalogdan çıkarma cezası
HBO Max'teki 'Altın Çocuk' dizisine ceza
HBO Max tarafından yayımlanan 'Altın Çocuk' dizisi, yoğun şiddet sahneleri nedeniyle Üst Kurul'un gündemindeydi. Ekranda gösterilen şiddetin gündelik yaşamda sorunların çözümünde şiddete başvurma eğilimlerine neden olabileceği ve uzun vadede şiddetin kanıksanmasına yol açabileceği gerekçesiyle HBO Max'e idari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası verildi.
Prime Video'ya 'Lagos Çeteleri' filmi cezası
RTÜK, Prime Video'da yayınlanan 'Gangs Of Lagos' (Lagos Çeteleri) filmindeki aşırı şiddet sahnelerini inceledi. Filmin şiddeti sorun çözmenin yegane aracı olarak meşrulaştırdığı, yoğun ve detaylı şiddet içeriklerinin şiddetin kanıksatılmasına hizmet ettiği ve çocuk izleyiciler üzerinde yıkıcı rol model etkisi yaratabileceği belirtilerek Prime Video'ya idari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası uygulandı.
Netflix'teki 'Trigger' dizisine yaptırım
Netflix'te yayınlanan 'Trigger' dizisindeki yoğun şiddet içerikleri de Üst Kurul tarafından değerlendirildi. Dizide şiddet sahnelerinin yoğun şekilde yer aldığı, suç ve suç unsurlarının detaylandırıldığı, şiddetin estetize edildiği vurgulanırken, 6. bölümde işlenen okul saldırısının sorumlu yayıncılık anlayışıyla bağdaşmadığı, ilgili sahnelerin kronik güvensizlik ve kaygı durumunu besleyebileceği ve genç izleyicilerde taklit etme davranışı oluşturabileceği tespit edildi. Bu nedenle Netflix'e idari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası uygulandı.
Halk TV ve Sözcü TV'ye eleştiri sınırlarını aşma cezası
Halk TV'ye Milli Eğitim Bakanı'na hakaret cezası
RTÜK, Halk TV'de 15 Nisan'da yayınlanan 'Sansürsüz' programında CHP İstanbul Milletvekili Cemal Enginyurt'un Kahramanmaraş'taki okul saldırısıyla ilgili Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'e yönelik sözlerini inceledi. Programda kullanılan ifadelerin 'Kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez' hükmünü ihlal ettiği belirtilerek Halk TV'ye idari para cezası verildi.
Sözcü TV'ye TBMM'ye yönelik ifadeler nedeniyle ceza
Üst Kurul, Sözcü TV'de 10 Nisan'da yayınlanan 'Nokta Atışı' programında Türkiye İşçi Partisi Milletvekili Sera Kadıgil'in TBMM ve çeşitli devlet kurumlarına yönelik kullandığı ifadeleri yayın ihlali olarak değerlendirdi. Kadıgil'in TBMM üyelerine yönelik açıklamalarının 'eleştiri sınırlarını aşan, küçük düşürücü ve iftira' niteliğinde olduğu tespit edilerek Sözcü TV'ye idari para cezası uygulandı.
Yayın yasağı kararları için ilke kararları
RTÜK, Adalet Bakanlığı ile koordineli olarak, mahkemelerce verilen yayın yasağı kararlarının uygulanmasına yönelik, yayıncı kuruluşlara rehber niteliğinde ilke kararları belirlenmesine karar verdi.
