TBMM, TSK'nın Bölgedeki Görev Süresini 2026'ya Kadar Uzattı
Resmi Gazete'de yayımlanan TBMM kararı, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) deniz unsurlarının Aden Körfezi, Somali kara suları ve açıkları, Arap Denizi ile mücavir bölgelerdeki görev süresinin uzatılmasını içeriyor. Kararda, bu bölgelerde vuku bulan deniz haydutluğu ve silahlı soygun eylemlerine karşı 2008-2021 yılları arasında Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararlarının alındığı hatırlatıldı.
Görev Süresi Sürekli Uzatılıyor
TBMM'nin 10 Şubat 2009 tarihli kararıyla, TSK unsurlarının söz konusu bölgede görev yapması için ilk kez bir yıllık izin verildiği anımsatıldı. Bu sürenin son olarak 4 Şubat 2025'te bir yıl daha uzatıldığı belirtilen kararda, Genel Kurul'un 20 Ocak 2026 tarihli 48'inci Birleşiminde, iznin 10 Şubat 2026'dan itibaren bir yıl daha uzatılmasının kabul edildiği aktarıldı.
TSK'nın Bölgedeki Faaliyetleri ve Hedefleri
Kararda, TSK deniz unsurlarının konuşlandırılmasıyla şu hedeflere ulaşıldığı ifade edildi:
- Bölgede seyreden Türk bayraklı ve Türkiye bağlantılı ticari gemilerin emniyetinin etkin şekilde muhafaza edilmesi,
- Uluslararası toplumca yürütülen deniz haydutluğu, silahlı soygun eylemleri ve denizde terörizmle müşterek mücadele harekatlarına aktif katılımda bulunulması,
- Anılan bölgelere yapılan insani yardım faaliyetlerine destek verilmesi,
- TSK deniz unsurlarının harekat etkinliğinin ve bölgeye ilişkin tecrübesinin artırılması,
- İlgili ülkelerle işbirliğinin sürdürülmesine yönelik milli politikanın desteklenmesi,
- BM sistemi içinde, bölgesel ve küresel ölçekte oynadığımız rolün ve görünürlüğümüzün pekiştirilmesi.
Türkiye'nin Uluslararası İşbirliği Çabaları
Kararda, Türkiye'nin deniz haydutluğu ve silahlı soygunla mücadelede uluslararası işbirliğinin geliştirilmesine önem verdiği, bu alanda yürütülen çabaları en başından beri desteklediği vurgulandı. Türkiye'nin BM, NATO, Avrupa Birliği ve Uluslararası Denizcilik Teşkilatı bünyesindeki çalışmalara aktif olarak katıldığı belirtildi. Ayrıca, Türkiye'nin BM Güvenlik Konseyi'nin 16 Aralık 2008 tarihli ve 1851 sayılı kararı çerçevesinde kurulan Somali Açıklarında Deniz Haydutluğuyla Mücadele Temas Grubu'nun çalışmalarına kurucu üye olarak katıldığı anımsatıldı.
CTF-151 Komutanlığı ve Diğer Katılımlar
TSK deniz unsurlarının, 2009-2016 yılları arasında yürütülen NATO'nun Okyanus Kalkanı Harekatı'na ve 2009 yılından bu yana Birleşik Deniz Kuvvetleri bünyesinde oluşturulan Birleşik Görev Kuvveti-151'e (CTF-151) dönemsel olarak fırkateyn-korvet ile katıldığı belirtildi. Türkiye'nin, 2009-2025 yılları arasında 7 defa CTF-151 Komutanlığı görevini üstlendiği, 24 Temmuz 2024 tarihinde yedinci defa devraldığı bu komutayı 22 Ocak 2025'te devrettiği ifade edildi.
BM Kararları ve Devam Eden Harekatlar
Somali'nin BM Genel Sekreteri'nden talebi üzerine Aden Körfezi, Somali kara suları ve açıkları, Arap Denizi ile mücavir bölgelerde deniz haydutluğu, silahlı soygun eylemleri ve denizde terörizmle mücadeleye ilişkin BM Güvenlik Konseyi tarafından önceki kararların devamı niteliğinde bir kararın 2022 yılı ve sonrasında çıkarılmadığı kaydedildi. Ancak, BM Güvenlik Konseyi'nin 2008 tarihli ve 1851 sayılı kararı temelinde uluslararası toplumca yürütülen mücadele harekatlarının Somali kara suları haricindeki bölgede devam ettiği bilgisine yer verildi. Bu harekatlardan AB'nin Atalanta Harekatı'nın görev süresinin AB Konseyi'nin 16 Aralık 2024 tarihli kararıyla 28 Şubat 2027'ye kadar uzatıldığı aktarıldı.
Uluslararası ve Milli Sorumluluklar
Kararda, "Uluslararası barış ve istikrarı tehlikeye düşüren ve milli menfaatlerimizi de olumsuz etkileyen deniz haydutluğu, silahlı soygun eylemleri ve denizde terörizmle mücadele yönündeki uluslararası çabalara ülkemiz tarafından etkin bir biçimde destek verilmesi ve bölgede seyrüsefer emniyetinin sağlanmasına katkıda bulunulması, uluslararası ve milli sorumluluklarımızın bir gereği olarak görülmektedir" ifadeleri kullanıldı. Bu kapsamda, Türkiye'nin tarafı olduğu Denizde Seyir Güvenliğine Karşı Yasa Dışı Eylemlerin Önlenmesine Dair Sözleşme başta olmak üzere ilgili milletlerarası anlaşmalar çerçevesinde, bahse konu bölgelerde deniz haydutluğu, silahlı soygun eylemleri ve denizde terörizmle mücadele müşterek operasyonlarına destek verilmesinin uygun olacağı değerlendirildi.
Sonuç olarak, Anayasa'nın 92'nci maddesi uyarınca, TSK deniz unsurlarının bölge ülkelerinin karasuları dışında olmak üzere Aden Körfezi, Somali açıkları, Arap Denizi ve mücavir bölgelerde görevlendirilmesi için verilen iznin süresinin bir yıl daha uzatılması kararlaştırıldı. Bu düzenlemelerin Cumhurbaşkanı tarafından belirlenecek esaslara göre yapılacağı ifade edildi.
