Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 Türkiye Sağlık Araştırması sonuçları, obezite oranındaki artışı gözler önüne serdi. 15 yaş ve üzeri nüfusta obezite oranı, 2022'de yüzde 20,2 iken 2025'te yüzde 21,8'e yükseldi. Kadınlarda bu oran yüzde 24,8'e çıkarken, erkeklerde yüzde 18,7 olarak kaydedildi. Obezite öncesi kategorisinde ise erkeklerin yüzde 43,1'i, kadınların yüzde 32,2'si yer aldı.
Fiziksel aktivite yetersizliği sürüyor
TÜİK verilerine göre, fiziksel aktivite yapmayanların oranında son üç yılda sınırlı bir düşüş yaşansa da hareketsizlik yaygınlığını korudu. Aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022'de yüzde 85,3 iken 2025'te yüzde 83,5'e geriledi. Kadınlarda ise aynı dönemde bu oran yüzde 92,7'den yüzde 89,7'ye düştü. Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) yetişkinler için önerdiği haftalık en az 150 dakika orta şiddette fiziksel aktivite düzeyine ulaşanların oranı ise düşük kaldı. Haftada 150 ila 300 dakika arasında fiziksel aktivite yaptığını belirtenlerin oranı erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda yüzde 2,7 olarak ölçüldü.
Kadınlar fiziksel işlevlerde daha fazla zorluk yaşıyor
Fiziksel işlevlere ilişkin veriler, kadınların günlük yaşam aktivitelerinde erkeklere göre daha fazla güçlük yaşadığını ortaya koydu. En yaygın sorun merdiven inip çıkmada görüldü. Merdiven kullanırken zorluk yaşadığını belirtenlerin oranı kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde yüzde 3,7 oldu. Öğrenme veya hatırlamada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8 olarak kaydedildi. Yürümede zorluk yaşayanların oranı ise kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 olarak belirlendi.
Çocuklarda en yaygın hastalık üst solunum yolu enfeksiyonu
Araştırmaya göre üst solunum yolu enfeksiyonu, çocuklarda en sık görülen sağlık sorunu olmaya devam etti. Son altı ay içinde görülen hastalıklar incelendiğinde, 0-6 yaş grubunda çocukların yüzde 28,5'inde üst solunum yolu enfeksiyonu görüldü. Bu hastalığı yüzde 24 ile ishal, yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu izledi. 7-14 yaş grubunda da üst solunum yolu enfeksiyonu yüzde 24,6 ile ilk sırada yer aldı. Bu yaş grubunda ikinci sırada yüzde 16,4 ile ishal, üçüncü sırada ise yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları bulundu.
Yetişkinlerde en yaygın sağlık sorunu bel bölgesi problemleri
15 yaş ve üzeri bireylerde son 12 ay içinde görülen hastalıklar arasında ilk sırayı bel bölgesi problemleri aldı. Bu sağlık sorunu 2022'de yüzde 24,6 iken 2025'te yüzde 24,3 olarak ölçüldü. Bel bölgesi problemlerini yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri, yüzde 11,9 ile diyabet ve yüzde 10,1 ile yüksek kan lipidleri takip etti.
Sigara ve alkol kullanımı arttı
Araştırma sonuçları tütün kullanımında artışa işaret etti. Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022'de yüzde 28,3 iken 2025'te yüzde 30,1'e yükseldi. Günlük tütün kullananların oranı erkeklerde yüzde 42,9, kadınlarda ise yüzde 17,5 olarak kaydedildi. Tütün kullanmayanların oranı ise aynı dönemde yüzde 68'den yüzde 66,8'e geriledi. Alkol kullanımında da yükseliş görüldü. Son 12 ay içinde alkol kullandığını belirten 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022'de yüzde 12,1 iken 2025'te yüzde 12,6'ya çıktı. Alkol kullandığını belirtenlerin oranı erkeklerde yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 6,6 oldu. Alkol kullanmayanların oranı ise yüzde 87,9'dan yüzde 87,4'e düştü.
Kanser taramalarına katılım arttı ancak hala düşük
Araştırma, kadınlarda kanser taramalarına katılımın arttığını ancak istenen düzeylere ulaşmadığını gösterdi. Son bir yıl içinde mamografi çektiren 40 yaş ve üzeri kadınların oranı 2022'de yüzde 10,8 iken 2025'te yüzde 16,7'ye yükseldi. Buna karşın 40 yaş ve üzerindeki kadınların yüzde 42,4'ü hayatında hiç mamografi yaptırmadığını belirtti. Smear testi yaptıran kadınların oranı da yükseldi. Son bir yıl içinde smear testi yaptırdığını belirten 15 yaş ve üzeri kadınların oranı 2022'de yüzde 7,2 iken 2025'te yüzde 11,8 oldu. Ancak kadınların yüzde 59'u hayatında hiç smear testi yaptırmadığını ifade etti.
