ASELSAN, Türk savunma sanayisinde bir dönüm noktasına imza atarak, çip seviyesinden itibaren yerli ve milli kaynaklarla geliştirdiği MURAD AESA (Aktif Elektronik Taramalı Dizi) Burun Radar Ailesi ile hava üstünlüğünde kritik bir teknoloji hamlesi gerçekleştirdi. 7 Ocak 2026 tarihinde duyurulan bu gelişme, Türkiye'nin en ileri radar ihtiyacını karşılamakla kalmıyor, aynı zamanda hava muharebelerinin geleceğini şekillendiriyor.
AESA Radar Teknolojisinin Devrimsel Avantajları
Geleneksel mekanik radarlardan farklı olarak, AESA radarlar binlerce minyatür alıcı-verici modülünü tek bir anten yüzeyinde birleştiriyor. Bu sistemin en büyük avantajı, anteni fiziksel olarak hareket ettirmeye gerek kalmadan, yayın yönünü elektronik olarak ve milisaniyeler içinde değiştirebilmesi. Bu yetenek, radarın aynı anda birden fazla bölgede arama yapmasına, farklı tipteki hedefleri eşzamanlı takip etmesine ve çoklu görevleri yerine getirmesine olanak tanıyor.
Modern muharebe ortamının gerektirdiği yüksek performans ve elektronik harp dayanıklılığını karşılayan AESA radarlar, düşük görünürlüklü (stealth) hedefleri bile uzun menzillerden tespit edebiliyor. Ayrıca, saniyede 500 gigabit üzerinde veri işleme kapasitesi sayesinde yalnızca radar görevi değil, iletişim, veri aktarımı ve elektronik harp görevlerini de zaman paylaşımlı olarak yürütebiliyor.
Sistemin diğer önemli artıları şunlar:
- Fiziksel hareketli parça azlığı nedeniyle bakım maliyetleri düşük ve güvenilirliği yüksek.
- Modüller bağımsız çalıştığı için, birkaç modül arızalansa bile radar görevine devam edebiliyor.
- Esnek hüzme oluşturma yeteneği, düşman radar uyarı sistemlerine yakalanma riskini azaltıyor.
MURAD Ailesi: Türk Hava Kuvvetlerinin Gözü ve Beyni
ASELSAN mühendislerinin tamamen milli imkanlarla geliştirdiği MURAD AESA Burun Radar Ailesi, platformlara göre uyarlanabilen farklı versiyonları ile Türkiye'nin hava gücünü katlıyor. Ailenin önemli bir üyesi olan MURAD 100-A AESA Burun Radarı, hem hava-hava hem de hava-yer angajman yeteneklerini aynı anda sunabiliyor. Görüş ötesi (BVR) füze güdüm kabiliyeti ile birleşen bu radar, hava muharebesinde oyun değiştirici bir rol üstleniyor.
Bu radar, sadece F-16 Özgür gibi insanlı muharip uçaklara değil, aynı zamanda insansız hava araçlarına (İHA) da entegre edilebiliyor. Bayraktar AKINCI ve Bayraktar KIZILELMA gibi platformlarda başarılı test uçuşları gerçekleştiren MURAD 100-A'nın, ANKA-III ve diğer platformlara entegrasyon çalışmaları ise devam ediyor.
KIZILELMA ile Tarihi Angajman
Türk savunma sanayisinin bu alandaki yeteneklerini kanıtlayan somut bir başarı da yaşandı. Bayraktar KIZILELMA insansız muharip hava aracı, tamamen milli sensör ve güdüm zinciri kullanarak dünyada bir ilke imza attı. KIZILELMA, üzerindeki MURAD AESA Burun Radarı ile bir hava hedefini tespit ve takip etti. Ardından, TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen GÖKDOĞAN görüş ötesi hava-hava füzesi, ASELSAN'ın RF Arayıcı Radarı'nın yönlendirmesiyle hedefi başarıyla imha etti. Bu test, bir İHA'nın tamamen yerli sistemlerle hava-hava füzesi angajmanı gerçekleştirdiği ilk örnek oldu.
Geleceğin Hava Savaşlarının Temel Taşı
AESA radarlar, sağladıkları üstün yeteneklerle geleceğin hava muharebe konseptlerinin merkezinde yer alacak. Otonom platformlar, insansız savaş uçakları ve gelişmiş insansız hava araçları için vazgeçilmez olan bu teknoloji, dijital hüzme oluşturma, yazılım tanımlı radar mimarileri ve entegre elektronik harp-haberleşme-radar (RF birleşimi) konseptleriyle daha da gelişecek.
ASELSAN'ın MURAD AESA Burun Radar Ailesi ile gerçekleştirdiği bu kritik teknoloji hamlesi, Türkiye'yi savunma elektroniğinde küresel bir aktör konumuna taşırken, hava kuvvetlerinin operasyonel kabiliyetlerini ve caydırıcılığını önemli ölçüde artırıyor.
