Anayasa Mahkemesi (AYM), hırsızlık amacıyla bir konuta girilmesi halinde, 'konut dokunulmazlığının ihlali' suçu bakımından şikayet aranmamasını öngören düzenlemeyi anayasaya uygun buldu. Mahkeme, söz konusu kuralın hukuk devleti ilkesi ve adil yargılanma hakkına aykırı olmadığına hükmetti.
Çorum Mahkemesinden Gelen İptal Talebi
Kararın arka planında, Çorum 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin bir başvurusu yer alıyor. Mahkeme, önüne gelen bir davada, hırsızlıkla birlikte konut dokunulmazlığının ihlal edildiği durumlarda, bu ikinci suç için şikayet aranmamasını öngören kuralın anayasaya aykırı olduğu kanısına varmıştı. Başvuruda, aynı fiilden dolayı iki ayrı suçtan ceza verilmesinin 'hukuk devleti' ve 'adil yargılanma' ilkelerini ihlal ettiği iddia edilmişti.
AYM Gerekçesi: Kamu Düzeni ve Caydırıcılık
Anayasa Mahkemesi, ret kararının gerekçesinde önemli hususlara değindi. Kararda, ceza hukukunda hangi fiillerin suç sayılacağı ve hangi suçların şikayete bağlı olacağı konusunun, kanun koyucunun takdir alanında olduğu vurgulandı. Mahkeme, hırsızlık amacıyla konuta girilmesinin kamu düzeni açısından daha ağır bir ihlal oluşturduğunu belirterek, devletin bu durumda şikayet beklemeden harekete geçmesinin hukuk devleti ilkesiyle çelişmediğini kaydetti.
AYM, düzenlemenin ölçülü olduğunu ve caydırıcı bir etki yaratarak kamu yararına hizmet ettiğini ifade etti. Bu nedenle kuralın, hukuk devleti, suçta ve cezada kanunilik ile adil yargılanma haklarına aykırı bulunmadığı sonucuna varıldı.
'Aynı Fiilden İki Ceza' İddiasına Mahkemeden Yanıt
Başvurudaki temel iddialardan biri olan 'aynı fiilden iki kez cezalandırma' konusuna da kararda yer verildi. AYM, konut dokunulmazlığının ihlali suçunun, hırsızlığın her durumda zorunlu bir unsuru olmadığına dikkat çekti. Örneğin, bina veya eklentilere girilmeden de nitelikli hırsızlık suçlarının işlenebileceği belirtildi. Bu nedenle, eve girilerek hırsızlık yapılması halinde iki ayrı suçtan ceza verilmesinin, 'aynı fiilin iki kez cezalandırılması' anlamına gelmeyeceği vurgulandı. Mahkemeye göre bu durum, bileşik suç olarak nitelendirilmiyor.
Karşı Oy: Gökcan'ın İtirazı
Karara, AYM Başkanvekili Hasan Tahsin Gökcan karşı oy kullandı. Gökcan, karşıoy gerekçesinde, pratikte konuta girilerek işlenen hırsızlıklarda, fiilin zorunlu olarak konut dokunulmazlığını da ihlal ettiğini savundu. Buna rağmen iki ayrı suçtan ceza verilmesinin, doğrudan 'aynı fiilden iki kez cezalandırma' sonucunu doğurduğunu ve bunun da hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığını ifade etti.
Anayasa Mahkemesi'nin bu kararıyla, konuta yönelik hırsızlık eylemlerinde, mağdurun şikayet etme koşuluna bakılmaksızın, konut dokunulmazlığının ihlali suçunun da resen soruşturulup kovuşturulmasının önü açılmış oldu. Karar, ceza politikasında kamu düzeninin korunmasına verilen önemi yansıtıyor.
