Belediyelerde 5393 sayılı Belediye Kanunu'na göre çalışan sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılması durumunda uygulanacak prosedürler ve bu durumun çalışanların haklarına, özellikle de memuriyete geçiş süreçlerine etkisi, kamu personel mevzuatı çerçevesinde netleştirildi. Konuya ilişkin detaylar, ilgili kanun maddeleri ve Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin görüşü ışığında şekilleniyor.
Görevden Uzaklaştırma Sürecinde Uygulanacak Kurallar
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi, belediyelerde uzman ve teknik personelin yıllık sözleşmeyle çalıştırılabileceğini hükme bağlıyor. Bu madde aynı zamanda, sözleşmeli personele ilişkin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK) hükümlerinin uygulanacağını belirtiyor. Dolayısıyla, sözleşmeli personelin görevden uzaklaştırılması, disiplin cezaları ve benzeri idari işlemlerde, devlet memurları için öngörülen usuller geçerli oluyor.
Bu kapsamda, 657 sayılı DMK'nın 4. maddesinin (B) fıkrası uyarınca, sözleşmeli personel hakkında da görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanabiliyor. Görevden uzaklaştırma, kamu hizmetinin gerektirdiği hallerde, görev başında kalmasında sakınca görülen personel için alınan geçici bir önlem niteliği taşıyor.
Maaş, Süre ve Hak Kaybı Nasıl Belirleniyor?
Görevden uzaklaştırılan veya herhangi bir suçtan dolayı tutuklanan ya da gözaltına alınan sözleşmeli personele, bu süre zarfında aylık ücretlerinin üçte ikisi ödenmeye devam ediyor. Bu kişiler, kanunla öngörülen sosyal hak ve yardımlardan da yararlanmayı sürdürüyor.
Soruşturma veya yargılama sonucunda, DMK'nın 143. maddesinde sayılan haller (beraat, dava düşmesi, memurluğa engel olmayan bir ceza almak vb.) gerçekleşirse, kesilmiş olan ücretlerinin üçte biri kendilerine iade ediliyor. Ayrıca, görevden uzak kalınan süre, sözleşme ücretinin belirlenmesine esas alınan çalışma süresinden sayılıyor.
Ancak, dikkat çeken önemli bir nokta, bu uzak kalma sürelerinin, 5393 sayılı Kanun'da belirtilen ve memuriyete geçişte değerlendirilebilecek üç yıllık çalışma süresinin hesabına dahil edilmemesi. Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği'nin 14 Mart 2025 tarihli görüş yazısında da bu durum netleştirilmiş durumda.
Görevden Uzaklaştırma Memuriyete Engel Mi?
En çok merak edilen konulardan biri, görevden uzaklaştırmanın sözleşmeli personelin daha sonra memur kadrosuna atanmasına engel teşkil edip etmeyeceği. Mevzuata göre, görevden uzaklaştırma tek başına kalıcı bir hak mahrumiyeti getirmiyor. Soruşturma sonucunda memurluktan çıkarma cezası alınmadığı veya memur olmaya engel bir suçtan mahkumiyet gerçekleşmediği sürece, görevden uzaklaştırma ileride memuriyete geçişe doğrudan bir engel oluşturmuyor.
Ancak, görevden uzak kalınan sürenin üç yıllık zorunlu çalışma süresine sayılmaması, pratikte memuriyete geçiş sürecini dolaylı olarak etkileyebilecek bir faktör olarak öne çıkıyor. Personelin, kanunda aranan fiili çalışma şartını yerine getirmesi gerekiyor.
Sonuç olarak, belediyelerdeki sözleşmeli personel, görevden uzaklaştırma gibi bir idari tedbirle karşılaştığında, maaş ve sosyal haklar konusunda devlet memurlarıyla benzer bir güvenceye sahip. Fakat, bu sürenin kıdem ve memuriyete geçişteki fiili çalışma süresi hesabına katılmaması, personel planlaması yapanlar ve ilgili çalışanlar tarafından dikkate alınması gereken önemli bir ayrıntı olarak karşımıza çıkıyor.
