İran, Stratejik Boğazda Askeri Tatbikat İlan Etti
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri, Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda önemli bir askeri tatbikat başlattı. "Hürmüz Boğazı'nın Akıllı Kontrolü" adı verilen bu tatbikat, İran devlet televizyonu tarafından duyuruldu ve bölgedeki güvenlik tehditlerine karşı bir hazırlık olarak tanımlandı.
ABD'nin Askeri Varlığına Yanıt Niteliğinde
Tatbikatın, son haftalarda bölgede askeri varlığını güçlendiren ve ek deniz unsurları sevk eden ABD yönetimine karşı bir mesaj olduğu belirtiliyor. İran yetkilileri, ABD'nin bu hamlelerini bir güvenlik tehdidi olarak değerlendiriyor. Tatbikatta, Devrim Muhafızları'nın denizden gelebilecek olası tehditlere karşı hızlı, kararlı ve kapsamlı yanıtlar verme kapasitesi test ediliyor.
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin geçtiği stratejik bir geçiş noktası olarak biliniyor. İran, geçmişte ABD ile olası bir çatışma durumunda bu boğazı kapatma tehdidinde bulunmuştu, bu da tatbikatın uluslararası enerji piyasaları için taşıdığı önemi artırıyor.
Nükleer Görüşmeler Öncesi Diplomatik Gelişmeler
Bu askeri hareketlilik yaşanırken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Cenevre'de yapılacak nükleer görüşmeler öncesinde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi ile bir araya geldi. Görüşmede, İran'ın nükleer programına ilişkin teknik meseleler ele alındı.
Grossi, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "Cenevre'de yarın yapılması planlanan önemli müzakereler öncesinde İran Dışişleri Bakanı Erakçi ile kapsamlı teknik görüşmeleri az önce tamamladım" ifadelerini kullandı. Bu görüşme, İran ile ABD arasındaki dolaylı nükleer görüşmelerin ikinci turunun öncesinde gerçekleşti.
İşbirliği Sürecindeki Dalgalanmalar
İran'ın UAEA ile işbirliği süreci son dönemde inişli çıkışlı bir seyir izledi:
- Haziran 2025'te, ABD ile müzakereler devam ederken İsrail ve ABD saldırıları sonrasında İran, UAEA ile işbirliğini askıya aldı.
- Eylül 2025'te Kahire'de yapılan görüşmelerde, askıya alınan işbirliğinin yeniden başlatılması için anlaşmaya varıldı.
- Ancak, BM yaptırımlarını kaldıran 2231 sayılı BM Güvenlik Konseyi kararındaki snapback mekanizmasının işletilmesinin ardından İran, anlaşmanın geçersiz olduğunu duyurdu.
- İngiltere, Fransa ve Almanya'nın girişimiyle Tahran'a BM yaptırımlarının getirilmesi üzerine İran, işbirliği anlaşmasını feshetti.
Bu arka plan, Cenevre'deki nükleer görüşmelerin ne kadar kritik olduğunu gözler önüne seriyor. İran'ın askeri tatbikatı, diplomatik masada elini güçlendirmeye yönelik bir hamle olarak yorumlanıyor.
