NYT Analizi: İran'ın Nükleer Programı Çatışmalar Sonrası Büyük İlerleme Kaydetmedi
New York Times (NYT) gazetesi, İran'ın Haziran 2025'teki çatışmalardan bu yana nükleer programını büyük ölçüde ilerletemediğini ileri sürdü. Gazete, ABD'li ve Avrupalı yetkililerin yanı sıra İran'ın nükleer programını denetleyen bağımsız gruplarla yapılan röportajlardan derlenen analize dayandırdığı haberde, Tahran yönetiminin nükleer kapasitesini yeniden yapılandırma konusunda kayda değer ilerleme kaydettiğine dair sınırlı göstergelerin bulunduğunu belirtti.
Çatışmaların Nükleer Program Üzerindeki Etkisi
Analize göre, İsrail'in 13 Haziran 2025'teki saldırılarıyla alevlenen çatışmalardan sonra İran, nükleer programını önemli ölçüde ilerletemedi. İstihbarat kurumlarının, çatışmalar sırasında vurulan Natanz, Fordo ve İsfahan'daki üç nükleer tesisteki zenginleştirilmiş uranyumun halen gömülü ve bakir olduğunu düşündükleri iddia edildi. Bu durum, İran'ın hızlı bir şekilde nükleer silah üretmesinin mümkün olmadığı anlamına geliyor.
Sınırlı İlerleme Göstergeleri ve Artan Kazı Çalışmaları
Buna rağmen, Tahran'ın son altı ayda nükleer yakıt zenginleştirme ve nükleer savaş başlığı geliştirme kapasitesini yeniden inşa etme yolunda önemli adımlar attığına dair sınırlı göstergelerin bulunduğu öne sürüldü. Ayrıca, İran'ın Natanz ve İsfahan yakınlarındaki nükleer tesislerde kazı çalışmalarını artırdığı ileri sürüldü. Bu durum, programın tamamen durmadığını, ancak hızının kesildiğini gösteriyor.
ABD ve İsrail'in Rolü ile Geçmiş Saldırılar
Haberde, Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin daha önce ABD Başkanı Donald Trump'ın, Beyaz Saray ve Savunma Bakanlığı (Pentagon) tarafından hazırlanan İran'a olası saldırı seçenekleri konusunda bilgilendirildiğini iddia ettiği hatırlatıldı. Bu seçenekler arasında, İran yönetimi ile Devrim Muhafızları Ordusu'na ait tesislerin hedef alınacağı geniş çaplı bir bombardıman planının yer aldığı belirtildi.
İsrail, İran ile ABD arasında nükleer müzakere süreci devam ederken 13 Haziran 2025'te İran'ın çeşitli kentlerinde nükleer ve askeri tesislere saldırılar başlatmıştı. ABD ise 22 Haziran 2025'te Gece Yarısı Çekici adını verdiği operasyonla İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan'daki üç nükleer tesisine saldırmıştı. Trump, bu saldırıları "büyük başarı" olarak nitelerken, ilk hasar değerlendirme raporlarında saldırıların İran'ın nükleer programını yok etmediği, sadece birkaç ay gerilettiği öne sürülmüştü.
Sonuç ve Değerlendirme
NYT'nin analizi, İran'ın nükleer programının Haziran 2025 çatışmalarından ciddi şekilde etkilendiğini, ancak tamamen durmadığını ortaya koyuyor. Tahran yönetiminin sınırlı ilerleme kaydetmesi ve kazı çalışmalarını artırması, uluslararası toplumun bölgedeki gerilimi yakından izlemesi gerektiğini gösteriyor. Bu gelişmeler, Orta Doğu'daki nükleer dengeleri etkilemeye devam edecek gibi görünüyor.
