Termometrelerin -50°C'ye kadar düştüğü Yakutistan ve Sibirya gibi bölgelerde, insanlar çamaşırlarını kurutmak için alışılmadık bir yöntem kullanıyor. Islak çamaşırları dışarıya asıyorlar! Bu yöntem ilk bakışta fizik kurallarına aykırı gibi görünse de, aslında arkasında tamamen bilimsel bir süreç yatıyor. Peki, dondurucu soğukta asılan ve saniyeler içinde cam gibi kırılabilen bir pantolon nasıl kurur? İşte bu şaşırtıcı olayın perde arkası.
Süblimleşme: Buzun Doğrudan Buharlaşması
Normal koşullarda çamaşır kurutma, suyun buharlaşarak havaya karışması demektir. Ancak aşırı soğuk bölgelerde işler farklı işliyor. Çamaşırlar dışarı asıldığı anda, kumaştaki su molekülleri anında donar ve buza dönüşür. Bu noktada devreye süblimleşme adı verilen fiziksel süreç giriyor. Süblimleşmede, su (ya da diğer maddeler) sıvı hale geçmeden doğrudan katı halden (buz) gaz haline (su buharı) geçer.
Çamaşırlar Nasıl Kupkuru Kalıyor?
Dışarıda birer buz heykeline dönüşmüş gibi görünen çamaşırlar, aslında kuruma sürecinin tam ortasındadır. Liflerin arasında sıkışan buz kristalleri, zamanla süblimleşme yoluyla atmosfere karışır. Geriye ise tamamen kuru ve soğuktan sertleşmiş kumaş kalır. Bu işlem, geleneksel kurutma yöntemlerinden çok daha uzun sürebilir, ancak aşırı soğuk koşullarda işe yarayan tek yöntemdir.
Ancak bu yöntemle ilgili kritik bir uyarı var: Çamaşırları kurumadan önce içeri almamak veya fiziksel müdahalede bulunmamak gerekiyor. Donmuş ve kaskatı kesilmiş bir kumaşı bükmek veya katlamak, cam gibi kırılmasına ve kalıcı hasar görmesine neden olabilir. Bu nedenle, çamaşırların tamamen kuruması, yani tüm buzun süblimleşme ile yok olması sabırla beklenmelidir.
07 Ocak 2026 tarihinde gündeme gelen bu ilginç bilgi, günlük hayatımızda fiziğin ne kadar hayati bir rol oynadığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Yakutistan ve Sibirya'da yaşayanlar, zorlu doğa koşullarını, bilimin gücünü kullanarak aşmanın bir yolunu bulmuş durumda.
