Bilim dünyası, Sibirya'nın donmuş topraklarından çıkan şaşırtıcı bir keşifle sarsıldı. 14.400 yıl önce ölen bir kurt yavrusunun midesi, soyu tükenmiş yünlü gergedanların son günlerine dair çarpıcı gerçekleri ortaya çıkardı.
Permafrost'tan Gelen Zaman Kapsülü
2011 yılında Sibirya'nın permafrost tabakasında keşfedilen ve yaklaşık 14.400 yıl önce, henüz iki aylıkken bir toprak kayması sonucu ininde mahsur kalarak öldüğü düşünülen dişi kurt yavrusu, adeta bir zaman kapsülü işlevi gördü. Araştırmacılar, bu mumyalanmış kalıntının midesinde buldukları sindirilmemiş bir et parçasını titizlikle inceledi.
Yapılan analizler, bu et parçasının son Buzul Çağı'nın ikonik canlılarından biri olan yünlü gergedana ait olduğunu kanıtladı. Daha da önemlisi, bu kalıntıdan yola çıkarak bilim insanları, yünlü gergedanın gen haritasını çıkarmayı başardı.
Genetik Sürpriz: Popülasyon Sağlamdı
Stockholm Üniversitesi ve İsveç Doğa Tarihi Müzesi'nden araştırmacıların öncülük ettiği bu çalışma, bir ilke imza attı. Başka bir hayvanın midesindeki kalıntılardan bir Buzul Çağı canlısının genomunun dizilendiği ilk vaka olarak tarihe geçti.
Bilim ekibi, çalışmaya başlarken, yok olmanın eşiğindeki türlerde sıklıkla görülen genetik çeşitlilik kaybı ve akraba evliliği gibi "genetik erozyon" izlerini bulmayı bekliyordu. Ancak sonuçlar tam bir sürpriz oldu. Analizler, yünlü gergedan popülasyonunun, yok oluşlarından hemen önce bile son derece büyük ve genetik açıdan istikrarlı olduğunu ortaya koydu.
Yok Oluşun Gerçek Nedeni: Ani İklim Değişikliği
Bu beklenmedik bulgu, yünlü gergedanların soyunun tükenme nedenine dair köklü bir paradigmayı değiştirdi. Elde edilen genetik veriler, türün insan avcılığından veya genetik zayıflıktan değil, ani iklim değişikliğinden dolayı yok olduğuna işaret ediyor.
Araştırmacıların açıklamalarına göre, yünlü gergedanlar insanlar bölgeye geldikten sonra bile yaklaşık 15.000 yıl daha hayatta kalmayı başardı. Ancak, son Buzul Çağı'nın sonlarında yaşanan hızlı ısınma dönemi, bu devasa canlılar için ölümcül oldu. Tür, sadece 300-400 yıl gibi jeolojik açıdan çok kısa bir süre içinde hızla yeryüzünden silindi.
Bu keşif, sadece geçmişe değil, günümüze de ışık tutuyor. İklim değişikliğinin, genetik açıdan sağlıklı ve büyük bir popülasyonu bile nasıl hızla yok edebileceğini göstererek, güncel iklim krizinin potansiyel etkileri konusunda önemli bir uyarı niteliği taşıyor.
