Gaziantep'in derin tarihine ışık tutacak önemli bir araştırma projesi devam ediyor. Gaziantep Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyeleri, kentin Buzul Çağı olarak da bilinen Pleistosen dönemine ait izleri gün yüzüne çıkarıyor.
Günde 25 Kilometre Yürüyerek İz Sürüyorlar
'Gaziantep İli Pleistosen (Buzul Çağı) Dönem Yüzey Araştırması Projesi' kapsamında çalışan akademisyenler, o dönemde yaşayan insanların yerleşim alanlarını ve göç yollarını tespit etmeyi amaçlıyor. Ekip, bu kapsamda akarsu yatakları ve eski jeolojik dolgular üzerinde günde ortalama 25 kilometre yürüyerek detaylı incelemeler yapıyor.
Bu titiz saha çalışması yöntemi sayesinde araştırmacılar, insan faaliyetlerinin izlerini bulmanın yanı sıra, daha önce bilinmeyen mağara ve kaya altı sığınaklarına da ulaşıyor. Bu alanlarda korunmuş olan arkeolojik bulgular, tarih öncesi döneme dair paha biçilmez veriler sunuyor.
Gaziantep Sadece Bir Geçiş Yolu Değilmiş
Proje, 2023 yılında başladı. Bugüne kadar Yavuzeli, Araban, Şehitkamil, Nurdağı'nın doğu kısmı ve İslahiye'nin belirli bölgelerinde araştırmalar tamamlandı. Önümüzdeki süreçte ise çalışmaların Nizip, Oğuzeli ve Şahinbey ilçelerinde yoğunlaştırılması planlanıyor.
Gaziantep Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İsmail Baykara, Gaziantep'in Buzul Çağı araştırmaları açısından Türkiye'de özel bir yeri olduğunu vurguladı. Baykara, yaklaşık 3 milyon yıl önce başlayıp 10 bin yıl önce sona eren bu döneme ait bulguların, kentin tarih öncesi hakkındaki bilgileri değiştirdiğini belirtti.
Prof. Dr. Baykara, "Gaziantep, Pleistosen dönemde insan topluluklarının ihtiyaç duyduğu ham madde, su kaynakları ve doğal çevre koşullarını bir arada sunan zengin bir coğrafyadır" diyerek, bölgenin sadece bir geçiş güzergahı olmadığını, aksine insanların uzun süreli olarak yaşadığı bir alan olduğunu ifade etti.
Kent Tarihi 1 Milyon Yıl Öncesine Uzanıyor
Yapılan analizlerin en çarpıcı sonuçlarından biri, Gaziantep'in tarihinin yaklaşık 1 milyon yıl öncesine dayandığını ortaya koyması. Yontma taş aletlerin üretim teknikleri ve çeşitliliği üzerinden yapılan bu tarihlendirme, bölgedeki insan varlığının sanılandan çok daha eski olduğunu gösteriyor.
Prof. Dr. İsmail Baykara, buluntuların önemini şu sözlerle açıkladı: "Dondurucu soğuklar sebebiyle besin bulmakta zorlanan ve göç eden hayvan sürülerini takip eden tarih öncesi insanlar, gittikleri her yere alet üretim geleneklerini taşımış. Mağara ve kaya sığınaklarındaki buluntular, insanın sert iklimden korunmak için bu alanları nasıl bir yaşam alanına dönüştürdüğünü kanıtlıyor."
Son üç yılda elde edilen bulgular, kaya altı sığınakları, mağaralar ve açık alan yerleşimleri ile Anadolu'daki insan hareketliliğinin ve yaşam biçimlerinin yeniden değerlendirilmesini sağlayacak nitelikte. Prof. Dr. Baykara, Gaziantep'te tespit edilen bazı mağaraların, Anadolu'nun Pleistosen dönem kronolojisini önemli ölçüde etkileyecek potansiyele sahip olduğunu da sözlerine ekledi.
