Iğdır'ın Tuzluca ilçesi, paleontoloji dünyasını heyecanlandıran olağanüstü bir keşfe ev sahipliği yaptı. Bölgede yürütülen jeolojik araştırmalar sırasında, dünyanın gelmiş geçmiş en büyük kara memelilerinden biri olarak kabul edilen dev gergedan 'Paraceratherium'a ait 30 milyon yıllık fosil kalıntıları gün yüzüne çıkarıldı. Bu paha biçilmez buluntu, Anadolu'nun kadim geçmişine ışık tutarken, bilim ve turizm dünyası için de büyük bir kazanım olarak değerlendiriliyor.
Dev Fosilin İzinde Dört Yıllık Titiz Çalışma
Keşfin arkasında, 2019 yılında başlayan kapsamlı bir çalışma yatıyor. Tuzluca Belediye Başkanı Ahmet Sait Sadrettin Türkan'ın daveti üzerine bölgeye gelen MTA Tabiat Tarihi Müzesi Müdürü Korhan Çakır başkanlığındaki ekip, ilk etapta maden yataklarını inceledi. Dört yıl süren paleontolojik kazılar sonucunda ise, dev memeliye ait ilk ipucu olan bir kol kemiğinin üst kısmı (humerus) tespit edildi. Bu bulgu, daha derin araştırmaların kapısını araladı.
MTA Genel Müdürlüğü Tabiat Tarihi Müzesi ekiplerinin özverili çalışmaları, nihayet meyvesini verdi. Yaklaşık 30 milyon yıl önce yaşamış ve nesli tükenmiş olan dev gergedanın fosiline ulaşıldı. Fosil, incelenmek ve koruma altına alınmak üzere MTA Tabiat Tarihi Müzesi'ne nakledildi.
10 Metre Uzunluğunda Bir Canlı: Anadolu'nun Kadim Devi
Bulunan fosilin ait olduğu Paraceratherium türü, bugünün fillerini bile gölgede bırakan boyutlara sahip. Yapılan incelemeler, bu devasa yaratığın yaklaşık 10 metre uzunluğunda ve 5 metre yüksekliğinde olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye'de daha önce Çankırı ve Çorum'da da izlerine rastlanan bu dev memeli, Tuzluca'da bulunan neredeyse eksiksiz sayılabilecek fosil kalıntıları ile bilim dünyasına eşsiz veriler sunacak.
Müze Müdürü Korhan Çakır, yaptığı açıklamada, "4 yıldır Tuzluca’da titiz bir çalışma yürütüyoruz. Dünyanın en büyük kara memelisi olarak bilinen bu canlının kemiklerini müzemize kazandırdık" dedi. Çakır, nihai hedeflerinin ise 2026 yılında bu dev fosili ayağa kaldırarak ziyaretçilerle buluşturmak olduğunu vurguladı. Şu anda müzede uzmanlar tarafından temizlenip birleştirilen kemikler, gelecekte müzenin en çok ilgi gören parçalarından biri olmaya aday.
Tuzluca'nın Jeolojik Miras Yolculuğu
Keşif, Tuzluca için yalnızca bilimsel değil, aynı zamanda kültürel ve turistik anlamda da bir dönüm noktası. Belediye Başkanı Ahmet Sait Sadrettin Türkan, fosilin bulunma sürecini anlatırken, asıl amacın maden araştırması olduğunu, ancak bu beklenmedik ve değerli keşfin yapıldığını belirtti. Türkan, "Araştırma yaparken 30 milyon yıllık fosili buldular. Ayrıca yapılan araştırma sonucunda ilçemiz jeolojik mirasa da alındı" ifadelerini kullandı.
Tuzluca, Tuz Mağaraları, Gökkuşağı Tepeleri ve Testere Vadisi gibi doğal güzelliklerini UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'ne dahil etmek için başvuruda bulunmuştu. Dev gergedan fosilinin keşfi, bölgenin jeolojik miras değerini somut bir şekilde kanıtlayarak bu sürece önemli bir katkı sağladı. Bu buluntu, Tuzluca'yı sadece Türkiye'nin değil, dünyanın da paleontoloji haritasında önemli bir noktaya taşımayı vaat ediyor.
