Ramazan ayı, mümin kadınlar için manevi bir yolculuk olmasının yanı sıra, fizyolojik döngülerini ibadet takvimiyle uyumlu hale getirme çabasını da beraberinde getirir. Özellikle adet (regl) döneminin başlangıç ve bitişindeki belirsizlikler, 'Acaba orucum kabul oluyor mu?' sorusunu sıkça gündeme taşır. İftara ya da sahura yakın zamanda görülen küçük bir kahverengi leke, birçok kadının kafasını karıştırır. Habertürk'ün 15 Ocak 2026 tarihli haberinde ele alındığı üzere, bu konu Diyanet İşleri Başkanlığı'nın fetvaları ve İslam fıkhı çerçevesinde netlik kazanıyor.
Hayız, Nifas ve İstihaze: Temel Ayrım Nedir?
İslam fıkhında kadınların özel halleri üç başlıkta incelenir: Hayız (adet), Nifas (lohusalık) ve İstihaze (özür kanı). Hayız ve nifas dönemlerinde oruç tutmak haramdır; bu günlerde tutulamayan oruçlar daha sonra kaza edilir. Ancak istihaze kanaması, bir hastalık veya damar çatlaması gibi sebeplerle oluşan ve adet dışı kabul edilen kanamadır. Bu kanama, burun kanaması gibidir; abdesti bozar fakat orucu bozmaz ve ibadete engel teşkil etmez. Asıl zorluk, görülen lekenin bu kategorilerden hangisine girdiğini tespit etmektir.
Adet Öncesi Gelen Kahverengi Lekeler Orucu Bozar mı?
En çok tereddüt yaşanan durum, beklenen adet günü yaklaşırken ortaya çıkan kahverengi veya bulanık lekelerdir. Diyanet İşleri Başkanlığı'nın bu konudaki görüşü şu şekildedir:
Eğer adet gününüz belliyse ve tam o günlerde veya hemen öncesinde bir kahverengi leke görür, ardından da normal adet kanamanız başlarsa, bu leke adetin başlangıcı sayılır. Bu durumda, lekeyi gördüğünüz andan itibaren oruç tutmanız haram hale gelir ve o günkü orucunuz bozulmuş olur. Bu orucun Ramazan'dan sonra kaza edilmesi gerekir.
Ancak, adet gününe daha varsa veya leke geldikten sonra kanama devam etmiyorsa, bu durum istihaze (özür kanı) olarak değerlendirilir. Bu lekeler orucu bozmaz ve ibadete devam edilir. Hanefi mezhebine göre adet süresi en az 3, en fazla 10 gün olarak kabul edilir ve bu süre içinde görülen kırmızı, siyah, sarı, kahverengi gibi renkli tüm akıntılar adet hükmündedir.
Adet Bitimindeki Lekeler ve Beyaz Akıntının (Tuhr) Önemi
Adet döneminin sonlarına doğru kanamanın rengi genellikle kahverengiye veya sarımtırak bir tona döner. Diyanet'e göre, adet süresi içinde görülen bu renk değişimleri hala adetin bir parçasıdır ve kadın bu süre boyunca oruç tutamaz.
Adetin bittiğinin kesin işareti ise 'tuhr' yani beyaz akıntının görülmesi veya kanamanın tamamen kesilip pedin temiz kalmasıdır. Bu andan itibaren kadın gusül abdesti alarak ibadetlerine ve orucuna başlar.
Peki, gusül aldıktan ve temizlendikten sonra tekrar kahverengi bir leke gelirse ne olur? Bu nokta oldukça kritiktir. Diyanet'in fetvasına göre, adet süresi bittikten ve temizlik hali başladıktan sonra gelen sarı, kahverengi veya bulanık akıntılar adetten sayılmaz. Bu lekeler orucu bozmaz ve namaz ile oruca engel değildir. Sadece abdesti bozduğu için, namaz kılınacaksa her vakit için abdestin yenilenmesi gerekir, fakat oruç aynen devam eder.
Sonuç olarak, Ramazan'da orucun sıhhati için en belirleyici faktör, kanamanın zamanlaması ve sürekliliğidir. Adet döngüsü içindeki renkli akıntılar orucu engellerken, iki adet arasındaki temizlik döneminde veya adet süresi bittikten sonra görülen lekeler (istihaze) ibadete mani olmaz. Şüpheye düşüldüğünde, kişinin kendi adet döngüsünü iyi gözlemlemesi ve gerektiğinde bir ilim adamına danışması en isabetli yoldur.
