Sıcak havalarda yapılan büyük bir hata, bacaklarda sessiz bir tehlikeye yol açabiliyor. Yaz aylarında artan sıcaklıklar yalnızca bunaltıcı havalara neden olmuyor, aynı zamanda damar sağlığını da tehdit edebiliyor. Uzmanlar, sıcak havalarda yetersiz su tüketimi ve uzun süre hareketsiz kalmanın kan dolaşımını olumsuz etkileyerek pıhtı oluşumu riskini artırabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle bacaklarda başlayan ve ilk etapta fark edilmeyen bazı belirtiler, ciddi sağlık sorunlarının habercisi olabiliyor.
Uzman Uyarıları: Sıvı Kaybı ve Hareketsizlik Pıhtı Riskini Artırıyor
Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Uğursay Kızıltepe, sıcak havalarda özellikle damar hastalığı öyküsü bulunan risk grubundaki bireylerde pıhtı oluşumuna karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtti. Yaz aylarında artan sıcaklıklar, uzun süreli hareketsizlik ve yetersiz sıvı tüketimi damar sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
Kızıltepe, yaz aylarında hava sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte vücudun daha fazla sıvı kaybettiğini vurgulayarak, yeterli su tüketilmediğinde kanın akışkanlığının azalabileceğini ve bu durumun özellikle toplardamar sistemi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkati çekti.
Sıcak havalarda terleme yoluyla ciddi miktarda sıvı kaybı yaşandığını aktaran Kızıltepe, "Bu kayıp yerine konulmadığında kan daha yoğun hale gelebilir. Kan akışının yavaşlaması ve uzun süre hareketsiz kalınması da pıhtı oluşumuna zemin hazırlayabilir. Bu nedenle yaz aylarında bol sıvı tüketmek ve uzun süre aynı pozisyonda kalmamak damar sağlığı açısından büyük önem taşır." değerlendirmesinde bulundu.
Risk Grupları ve Uzun Yolculuk Uyarıları
Kızıltepe, sıcak havalarda özellikle risk grubundaki bireylerde pıhtı oluşumuna karşı dikkatli olunması gerektiğini aktardı. Sıcak havanın, susuzluğun ve hareketsizliğin bir araya gelmesinde damar içi pıhtılaşma riskinin artabileceğine değinen Kızıltepe, "Özellikle uzun yolculuklarda, ileri yaşta ve damar hastalığı öyküsü bulunan kişilerde bu risk daha belirgin hale gelir." ifadesini kullandı.
Kızıltepe, özellikle yaz tatili döneminde artan uzun kara ve hava yolculuklarının pıhtı riski açısından önemli olduğunu belirterek, saatlerce oturmanın bacak toplardamarlarında kan akışını yavaşlatabileceğini kaydetti. Uzun süre oturmanın, bacak toplardamarlarında kanın göllenmesine neden olabildiğine değinen Kızıltepe, şu bilgileri paylaştı: "Bu durum derin ven trombozu dediğimiz toplardamar pıhtısı riskini artırabilir. Uzun yolculuklarda mümkünse hafif basınçlı varis çorapları kullanılmalı, 1-2 saatte bir kısa yürüyüşler yapılmalı, oturulan yerde ayak bileği hareketleri uygulanmalı ve bol su tüketilmelidir. Dar kıyafetlerden kaçınmak ve bacakları uzun süre hareketsiz bırakmamak da önemlidir."
Belirtiler ve Hayati Risk
Kızıltepe, pıhtı oluşumunun bazı belirtilerle kendini gösterebileceğine dikkati çekerek, özellikle tek bacakta gelişen ani şişlik, ağrı, kızarıklık, ısı artışı ve hassasiyet gibi bulguların dikkate alınması gerektiğini vurguladı. Bacakta tek taraflı şişlik, baldırda ağrı, kızarıklık ve sıcaklık artışı gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini kaydeden Kızıltepe, "Pıhtı, yalnızca bacak damarlarıyla sınırlı kalmayabilir, akciğere atması durumunda hayati risk oluşturabilir. Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı veya bayılma hissi gibi şikayetler acil değerlendirme gerektirir." ifadelerini kullandı.
Kimler Daha Fazla Risk Altında?
Kızıltepe, pıhtı riskinin herkeste görülebileceğini ancak bazı gruplarda bu riskin daha yüksek olduğuna değinerek, ileri yaşta olanlar, varis ve toplardamar yetmezliği bulunanlar, daha önce bacak toplardamarlarında pıhtı gelişenler ile kalp-damar hastalığı olan kişilerin yaz aylarında daha dikkatli olması gerektiği uyarısında bulundu. Kızıltepe, obezite hastaları, sigara kullananlar, gebeler, doğum kontrol ilaçları kullananlar ve doğum sonrası dönemde olan kadınlar ile uzun süre hareketsiz kalan kişilerde de pıhtı riskinin artabileceğine dikkati çekti.
Daha önce damar tıkanıklığı ya da pıhtı öyküsü olan hastaların yaz aylarında doktor kontrollerini aksatmaması gerektiğine değinen Kızıltepe, "Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişiler ise ilaçlarını kesinlikle kendi başlarına bırakmamalı ya da doz değişikliği yapmamalıdır. Sıcak havalarda tansiyon ve sıvı dengesi değişebileceği için özellikle kronik hastalığı olanların hekim önerilerine uyması gerekir." değerlendirmesinde bulundu.
Damar Sağlığı İçin Alınabilecek Basit Önlemler
Kızıltepe, yaz aylarında damar sağlığını korumak için basit önlemlerin önemine dikkati çekerek, şu değerlendirmede bulundu: "Özellikle 11.00 ile 16.00 saatleri arasında güneşin etkisi daha fazladır. Bu saatlerde uzun süre dışarıda kalmamak, hafif ve rahat kıyafetler tercih etmek, yürüyüşleri sabah erken ya da akşam serin saatlerde yapmak daha doğru olur. Damar sağlığı için hareket çok önemlidir ancak egzersiz sıcak havalarda bilinçli şekilde planlanmalıdır."
Yaz aylarında artan bacak şişliği ve varis şikayetlerinin de hafife alınmaması gerektiğini belirten Kızıltepe, bacaklarda ağırlık hissi, dolgunluk, kramp, şişlik, belirginleşen damarların toplardamar yetmezliğinin işareti olabileceğini ve bu şikayetlerin sıcak havalarda artıyorsa mutlaka kalp ve damar cerrahisi uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerektiğini aktardı.
