Yenidoğan bebeklerde hiçbir belirti göstermeden ilerleyebilen kritik konjenital kalp hastalığı, erken tanı konulmadığında ciddi sonuçlara yol açabiliyor. Türk Neonatoloji Derneği tarafından düzenlenen 33. Ulusal Neonatoloji Kongresi'nde konuşan Dernek ve Kongre Başkanı Prof. Dr. Esin Koç, bu hastalığın doğumdan sonraki ilk gün ve haftalarda sessizce ilerleyebildiğini ancak kısa sürede hayatı tehdit eden bir tabloya dönüşebildiğini belirtti.
Erken tanı hayat kurtarıyor
Prof. Dr. Koç, 'Erken tanı konulmadığında dolaşım bozukluğu, şok ve ölümle sonuçlanabilmektedir. Bu nedenle yenidoğan döneminde erken tanı, yaşam şansını belirleyen en kritik basamaktır' dedi. Dünyaya 400-800 gram ağırlığında minnacık bir kalple gelen bebeklerin kalp sağlığının korunması için doğumdan hemen sonra Sağlık Bakanlığı'nın 'Kritik Konjenital Kalp Hastalığı Tarama Programı' devreye giriyor.
Nabız oksimetre ile tarama
Bebek doğduğunda tamamen normal görünebileceğini vurgulayan Prof. Dr. Koç, 'Eve gittikten sonra bu bebekler aniden kötüleşip hayati tehlike yaşayabilir. İşte bunu anlamak için nabız oksimetre ile ölçümler yapıyoruz. Bu yöntem sayesinde kalp hastalığı riskini tespit ediyoruz. Çocuk kardiyoloji uzmanları gerekirse ekokardiyografi ile kalbi inceliyor, gerektiğinde kalp cerrahları müdahale ediyor' ifadelerini kullandı.
Ulusal tarama programı yaygınlaşıyor
Türkiye'de bu hastalıkların erken tanısı için doğum sonrası nabız oksimetre ile tarama programı uygulandığını belirten Prof. Dr. Koç, 'Non-invaziv, kolay uygulanabilir ve güvenilir olan bu yöntem sayesinde henüz klinik bulgu vermemiş bebeklerde oksijen satürasyon düşüklükleri saptanarak riskli olgular erken dönemde belirleniyor. Tarama sonucu şüpheli bulunan bebekler hızla ileri değerlendirme ve tedavi süreçlerine yönlendiriliyor. Amaç, tanı konulan her bebeğin gecikmeden uygun merkeze ulaştırılmasıdır' dedi.
Türk Neonatoloji Derneği, kritik konjenital kalp hastalıklarının erken tanısı ve yönetimi konusunda Sağlık Bakanlığı ile yakın iş birliği içinde çalışmalarını sürdürüyor. Prof. Dr. Koç, 'Bu kapsamda ulusal tarama programlarının planlanması ve sahada etkin uygulanmasına yönelik süreçlerde bilimsel katkı sunulmakta; eğitim faaliyetleri, uygulama rehberleri ve pilot projeler ortak bir anlayışla geliştirilmektedir. Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen bu çalışmalar sayesinde hem sağlık personelinin farkındalığı artırılmakta hem de ülke genelinde uygulama birliği sağlanmaktadır' diye konuştu.
Hedef: Yenidoğan ölümlerini azaltmak
Prof. Dr. Koç, ülkenin doğusundan batısına kadar tüm yenidoğan bebeklerin kalp taramasının yapıldığını belirterek, 'Eğer bu işte başarılı olursak Türkiye'de yenidoğan ölümlerini çok ciddi oranda düşüreceğimizi tahmin ediyoruz' dedi.
