Atlas Okyanusu'nda seyir halindeki bir yolcu gemisinde ortaya çıkan Hantavirüs vakaları, dünya genelinde endişeye yol açtı. Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 6 Mayıs verilerine göre, gemide 3 ölüm doğrulanırken 8 şüpheli vaka tespit edildi. Arjantin'den Cabo Verde'ye giden gemide yaşanan gelişmeler, Hantavirüs hakkında soruları gündeme getirdi. Peki, Hantavirüs nedir, insandan insana bulaşır mı, tedavisi var mı? İşte tüm detaylar.
Hantavirüs Nedir?
Hantavirüs, Bunyaviridae ailesinden bir RNA virüsüdür. İlk kez Güney Kore'deki Hantaan Nehri'nde izole edildiği için bu adı almıştır. Virüs, iki ana sendroma yol açar: Kanamalı Ateşle Seyreden Renal Sendrom (HFRS) ve Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS). HFRS daha çok Asya ve Avrupa'da, HPS ise Amerika kıtasında görülür.
Hantavirüs Nasıl Bulaşır?
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, insanlar genellikle enfekte kemirgenlerin (fare, sıçan) idrar, dışkı ve tükürükleriyle temas sonucu virüsü kapar. Virüs, bu çıkartıların solunması yoluyla bulaşır. Kemirgenlerin ısırması nadir bir bulaşma yoludur. Hantavirüs, insandan insana temasla bulaşmaz. Ayrıca kan transfüzyonuyla geçmediği araştırmalarla gösterilmiştir. Çiftlik hayvanları veya evcil hayvanlar virüsü taşımaz, ancak kemirgenlerle temas halindeyseler çıkartıları taşıyarak aracı olabilirler.
Hantavirüs Belirtileri Nelerdir?
Hantavirüs enfeksiyonları, damar çeperlerine zarar vererek damar geçirgenliğini artırır ve trombositopeniye yol açar. Bu durum kanamalı belirtilere neden olabilir. Erken belirtiler arasında yorgunluk, ateş, kalça, sırt ve omuz gibi büyük kas gruplarında ağrı, baş ağrısı, baş dönmesi, karın ağrısı, ishal, bulantı ve kusma yer alır. Hastalığın başlangıcından 4-10 gün sonra geç belirtiler ortaya çıkabilir. HPS geliştiğinde akciğer ödemi, öksürük ve nefes darlığı görülür. HFRS sendromunda ise idrar miktarında azalma (oligüri) ve böbrek yetmezliği gelişebilir. Nadiren kulak ağrısı ve boğaz ağrısı da görülebilir.
Hantavirüs Tedavisi Var mı?
Hantavirüs enfeksiyonları için henüz özel bir aşı veya doğrudan virüse etki eden kesin bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Tedavi, destek tedavisi şeklinde uygulanır. Akciğer tutulumunda (HPS) erken müdahale kritiktir; hastalar yoğun bakımda oksijen desteği alır ve gerekirse solunum cihazına bağlanır. Böbrek tutulumunda (HFRS) diyaliz hayat kurtarıcı olabilir. Antiviral ilaçlar üzerinde çalışmalar sürmekle birlikte, henüz kesin bir etkinlik kanıtlanmamıştır.
Türkiye'de Hantavirüs Var mı?
Türkiye'de Hantavirüs vakaları nadiren bildirilmiştir. Ancak virüs, kemirgenler aracılığıyla dünya genelinde yaygın olduğu için Türkiye'de de görülme potansiyeli bulunmaktadır. Sağlık otoriteleri, özellikle kırsal alanlarda kemirgen temasına karşı dikkatli olunmasını önermektedir.
Sonuç olarak, Hantavirüs ciddi ancak nadir görülen bir hastalıktır. Korunmak için kemirgenlerle temastan kaçınılmalı, hijyen kurallarına dikkat edilmelidir. Herhangi bir belirti durumunda derhal sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
