Ticaret Bakanlığı, 2026 yılının ilk çeyreğinde Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) üzerinden yapılan sanayi ürünü ithalat başvurularının yüzde 30 artarak 1,3 milyona ulaştığını duyurdu. Denetime tabi tutulan ürünlerin yüzde 3,2'sinin uygunsuz bulunduğu ve bu ürünlerin ithalatına izin verilmediği bildirildi.
TAREKS Başvurularında Sert Artış
Ticaret Bakanlığı Ürün Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürü Hakkı Karabörklü, ithal ve ihraç edilen ürünlere yönelik denetim süreçlerine ilişkin açıklamalarda bulundu. Karabörklü, TAREKS kapsamında sanayi ürünü ithalat başvurularının 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 30 artışla 1,3 milyona ulaştığını ifade etti. Günlük ortalama 60 bin başvurunun sistem üzerinden işlendiğini belirten Karabörklü, sistemin yılın her günü kesintisiz hizmet verdiğini söyledi.
Uygunsuz Ürün Oranı Yüzde 3,2'ye Yükseldi
Denetim süreçlerine ilişkin bilgi veren Karabörklü, 2026'nın ilk çeyreğinde sanayi ürünlerinin ithalat başvurularının yüzde 10,4'ünün fiili denetime tabi tutulduğunu aktardı. Denetlenen ürünlerin yüzde 3,2'sinin uygunsuz bulunduğunu ve bu ürünlerin ithalatına izin verilmediğini belirten Karabörklü, önceki yılın aynı dönemine göre ret oranında artış yaşandığını kaydetti.
Süreç Hızlı ve Risk Esaslı İşliyor
TAREKS sisteminin işleyişine değinen Karabörklü, denetimlerin ticareti aksatmadan güvenli ürün girişini sağladığını ifade etti. Karabörklü, 'Dolayısıyla denetimler, ticareti aksatmadan güvenli ürünlerin ülkemize girişini temin etmekte, aynı zamanda haksız rekabeti önleyerek yerli üreticinin de korunmasına katkı sağlamaktadır.' dedi. Ürün güvenliği denetimlerinin bir yeniden uygunluk değerlendirmesi olmadığını vurgulayan Karabörklü, sürecin daha çok üretim aşamasındaki uygunluğun teyidi niteliğinde olduğunu belirterek, 'Dolayısıyla ithalattaki ürün güvenliği denetimlerinin çok hızlı yapılabilmesinin temel koşulu, ürünlerin ilgili teknik düzenlemeye uygun üretilip belgelendirilmesi.' ifadelerini kullandı.
Dijitalleşme ve Yapay Zeka Etkisi
Sistemde dijitalleşme adımlarının güçlendirildiğini belirten Karabörklü, TAREKS'te aktif firma sayısının yüzde 3 artışla 130 bine, aktif kullanıcı sayısının ise yüzde 48 artışla 32 bine yükseldiğini açıkladı. Yapay zekanın denetim süreçlerine entegre edildiğini de vurgulayan Karabörklü, sistemin daha hızlı ve etkin çalıştığını ifade etti.
En Fazla Uygunsuzluk Oyuncak ve Araç Parçalarında
Denetimlerde en fazla güvensiz ürünün oyuncaklar, araç parçaları ve tüketici ürünlerinde tespit edildiğini belirten Karabörklü, bazı ürün gruplarında uygunsuzluk oranının yüzde 70'in üzerine çıktığını söyledi. Özellikle oyuncaklarda yüzde 4'e varan uygunsuzluk oranına dikkat çekerek, çocuklara yönelik ürünlerde denetimlerin artırılması gerektiğini vurguladı.
İhracat Denetimlerinde de Risk Analizi
Karabörklü, ihracat tarafında da TAREKS kapsamında 74 milyar dolarlık 127 bin başvuru yapıldığını, riskli görülenlerin yüzde 26'sının denetlendiğini ifade etti. Denetlenen ihracat ürünlerinin yüzde 4,2'sinin uygunsuz bulunduğunu belirten Karabörklü, bu durumun Türk tarım ürünlerinin uluslararası imajının korunmasına katkı sağladığını söyledi.
