Jeopolitik Gerginlikler Petrol Fiyatlarını Yükseltiyor, Borsaları Düşürüyor
Orta Doğu bölgesinde devam eden jeopolitik gerginlikler, İran'ın enerji arzını daha da kısıtlayacağına dair endişeleri öne çıkarıyor. Bu durum, petrol fiyatlarını yükseltirken, küresel borsalarda satış baskısını artırıyor. ABD-İsrail ve İran arasındaki çatışmaların çözüme kavuşacağına dair umutların azalması ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutacağını açıklaması, piyasalarda risk algısının yüksek kalmasına neden oluyor.
ABD'den Açıklamalar ve Ekonomik Veriler
ABD Başkanı Donald Trump, "dünyanın en büyük petrol üreticisi" olduklarını belirterek, petrol fiyatları yükseldiğinde çok para kazandıklarını ifade etti. Ancak, "İran'ın nükleer silaha sahip olmasını ve Orta Doğu'yu, hatta dünyayı yok etmesini" engellemenin daha önemli olduğunu vurguladı. Trump ayrıca, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell'ın para politikası toplantısını beklemeden "derhal" faiz oranlarını düşürmesi gerektiğini söyledi.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara çıkmasının olası olmadığını belirtirken, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, enerji ürünlerinin ABD limanlarına kesintisiz ulaşmasını sağlamak amacıyla, mal taşımacılığı için Amerikan gemilerinin kullanılmasını gerektiren yasaya geçici muafiyet getirebileceklerini, ancak bu adımın henüz kesinleşmediğini açıkladı.
Makroekonomik veri tarafında, ABD'de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 7 Mart ile biten haftada 213 bine düşerek beklentilerin hafif altında kaldı. ABD'nin dış ticaret açığı da ocakta yüzde 25,3 azalışla 54,5 milyar dolara gerileyerek beklentilerin altında gerçekleşti.
İran'dan Açıklamalar ve Hürmüz Boğazı Tehdidi
İran tarafının açıklamaları da yakından takip ediliyor. İran'ın yeni lideri Mücteba Hüseyni Hamaney, göreve geldikten sonraki ilk mesajında, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam etmesi gerektiğini belirtti. İran Silahlı Kuvvetleri, dün Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü ellerinde tuttuklarını, ABD ve saldırının ortaklarına Boğaz'dan geçme hakkı tanımayacaklarını bildirmişti.
Küresel Borsalardaki Gelişmeler
Jeopolitik gerginlikler, küresel borsaları olumsuz etkiledi. New York borsası, petrol fiyatlarının yükselmeye devam etmesinden kaynaklı satış baskısıyla negatif seyretti. Dow Jones endeksi yüzde 1,56, S&P 500 endeksi yüzde 1,52 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,78 değer kaybetti.
Avrupa borsaları da Orta Doğu'daki jeopolitik gerilim, petrol fiyatlarındaki dalgalanma ve ABD'nin yeni ticaret incelemeleri başlatacağı endişeleriyle günü düşüşle tamamladı. Almanya'nın önde gelen ekonomi enstitüleri, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu tırmandıracağı ve alım gücünü zayıflatacağı uyarısında bulundu.
Asya borsaları da söz konusu gelişmelerin yarattığı satış baskısıyla negatif seyretti. Bölge, Orta Doğu'dan gelen petrol tedarikine büyük ölçüde bağımlı olduğundan, uzun süreli bir tedarik kesintisinin ekonomik faaliyetlerde aksamalara yol açması bekleniyor.
Türkiye'deki Piyasa Gelişmeleri
Türkiye'de, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,65 değer kazanarak 13.286,12 puandan tamamladı. Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 44,1456'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,1900'dan işlem görüyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizini yüzde 37'de sabit tuttu. Kurul, jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkilerinin yakından takip edildiğini bildirdi.
Analistler, bugün yurt içinde Piyasa Katılımcıları Anketi, yurt dışında ise ABD'de büyüme, Fed'in enflasyon göstergesi olarak takip ettiği Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksi, JOLTS açık iş sayısı gibi yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puanın direnç, 13.200 ve 13.100 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.
