Türk Lirası Yeni Yıla Reel Değer Kazanarak Başladı
Türk Lirası, 2026 yılının ilk ayında döviz kurları karşısında reel bazda değer kazanarak güçlü bir başlangıç yaptı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) yayımladığı son verilere göre, reel efektif döviz kuru (REK) endeksi ocak ayında önemli bir artış kaydetti.
REK Endeksi Ocak'ta Yükselişe Geçti
TCMB'nin "Reel Efektif Döviz Kuru (REK) Gelişmeleri" bülteninde yer alan verilere göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) bazında hesaplanan REK endeksi ocak ayında bir önceki aya göre 3,16 puan artarak 102,17 seviyesine çıktı. Endeks, 2025 Aralık ayında 99,01 düzeyinde bulunuyordu. Bu gelişme, reel bazda Türk lirasındaki fiyat gelişmelerinin nominal kur hareketlerinin önüne geçtiğini gösterdi.
Baz Yılı Güncellendi: 2025=100
TCMB açıklamasında, reel efektif döviz kuru hesaplamasında kullanılan baz yılının güncellendiği duyuruldu. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) TÜFE hesaplamasında yaptığı baz yılı değişikliği doğrultusunda, REK hesaplamasına ilişkin baz yılının 2025=100 olarak güncellendiği bildirildi.
Yİ-ÜFE Bazlı Endeks de Artış Gösterdi
Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) bazında hesaplanan reel efektif döviz kuru endeksi ise aynı dönemde 0,96 puan artışla 99,95 seviyesine yükseldi. Ancak yıllık bazda bakıldığında, Türk lirasının reel değerinde zayıflama görüldü. Buna göre TL'nin değeri, geçen yılın aynı dönemine kıyasla:
- TÜFE bazında 2,57 puan azaldı
- Yİ-ÜFE bazında 3,88 puan azaldı
TCMB: Artışın Nedeni Enflasyon-Kur Dengesi
TCMB'nin değerlendirmesinde, REK endeksindeki artışın temel nedenine dikkat çekildi. Açıklamada şu ifadelere yer verildi: "REK endeksindeki artış, temel olarak TÜFE'deki artışın nominal kurdaki artıştan daha fazla olmasından kaynaklanmıştır."
Dolar ve Euro TL Karşısında Değer Kazandı
TCMB'nin analizine göre, TÜFE bazlı REK endeksini etkileyen bileşenler incelendiğinde:
- Dolar, Türk lirası karşısında aylık ortalama yüzde 1,24 değer kazandı
- Euro ise yüzde 1,44 oranında değer kazandı
Aynı dönemde:
- TÜFE yüzde 4,84 arttı
- Yİ-ÜFE yüzde 2,67 oranında arttı
Dünya TÜFE Sepeti ve Nominal Kur Baskı Oluşturdu
Değerlendirmede ayrıca, Türkiye TÜFE'sinin endeks artışına katkı sağladığı, buna karşın Dünya TÜFE Sepeti ile Nominal Kur Sepeti'ndeki değişimlerin endeksi aşağı yönlü etkilediği vurgulandı. Bu tablo, reel efektif döviz kuru üzerindeki ana belirleyicinin iç enflasyon dinamikleri olmaya devam ettiğini ortaya koydu.
Reel Efektif Döviz Kuru (REK) Nedir?
Reel efektif döviz kuru (REK), Türk lirasının ticaret yapılan ülkelerin para birimleri karşısındaki ortalama değerini, enflasyon farklarını da hesaba katarak gösteren bir göstergedir. REK'in yükselmesi, Türk lirasının reel olarak değer kazandığını, düşmesi ise Türk lirasının reel olarak değer kaybettiğini gösterir. Bu gösterge, para biriminin uluslararası rekabet gücünü değerlendirmede önemli bir araç olarak kabul edilmektedir.
