Ticaret Bakanı Bolat: Gümrükler Ekonomimizin Temel Taşı, İhracatta 400 Milyar Dolar Hedefi Yakın
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, "Dünya Gümrük Günü" münasebetiyle Bakanlıkta düzenlenen toplantıda önemli açıklamalarda bulundu. Bolat, dünyada adı konulmamış ticaret savaşlarının yaşandığını ve gümrük vergilerinin bu savaşların en kritik araçlarından biri haline geldiğini ifade etti.
Türkiye Yüzyılı Vizyonu ve İhracat Odaklı Büyüme
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın vizyonu olan "Türkiye Yüzyılı" hedefleri doğrultusunda, yatırım, üretim, istihdam ve ihracat odaklı büyümeyi sağlamak için özel sektörle birlikte mücadele ettiklerini vurgulayan Bakan Bolat, ihracatçının rekabet gücünü desteklemeyi, ticaret erbabının önündeki engelleri azaltmayı ve yasa dışı ticaret uygulamalarını önlemeyi temel görevleri olarak gördüklerini anlattı.
Bolat, Türkiye'nin 2025 yılında mal ve hizmet ihracatının 396,5 milyar dolar olarak gerçekleştiğini hatırlatarak, halihazırda ihracatta 400 milyar dolar sınırına yaklaşıldığını müjdeledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bu yıl için belirlediği 410 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşmak için çalışmaların kararlılıkla sürdüğünü de sözlerine ekledi.
Gümrüklerin Ekonomideki Rolü ve Teknolojik Dönüşüm
Bakanlık bünyesinde çalışanların yüzde 75'inin gümrük personelinden oluştuğuna dikkat çeken Bolat, toplam 161 gümrük idaresi bulunduğunu ve bu teşkilatın toplam vergi gelirlerinin yüzde 20'sini topladığını açıkladı. Gümrük işlemlerinin dijitalleşmesi sayesinde tahsilatların anında yapıldığını ve 3-5 saniye içinde Hazine ve Maliye Bakanlığı'na elektronik ortamda aktarıldığını belirtti.
2025 yılı verilerine göre:
- 187 milyon yolcu ve 12 milyon araç gümrüklerden geçti.
- 8 milyon 400 bin ihracat ve ithalat konteyneri işlem gördü.
- Yaklaşık 1 milyon uçak ve 107 binden fazla gemi seferi gerçekleştirildi.
- 5,1 milyon tır ve 5 milyon yolcu aracı sınır kapılarından geçiş yaptı.
Bolat, tüm bu işlemlerin bir yıl içinde başarıyla tamamlandığını ifade etti.
Denetim Mekanizmaları ve Kamu Gelirlerinin Korunması
Gümrük personelinin, toplam 9,4 milyon gümrük beyannamesi üzerinde 7 gün 24 saat çalışma yürüttüğünü kaydeden Bolat, ihracat beyannamelerinin kendilerine ulaşmasından sonra en fazla 4 saat içinde işlemlerin sonlandırıldığını söyledi. Sonradan ve ikincil kontrol mekanizmaları sayesinde, geçen yıl 13 milyar 600 milyon lira tutarında kamunun gelir hakkının tespit edildiğini ve tahsil edildiğini açıkladı.
Teknoloji ve Yenilikçi Uygulamalar
Gümrük idarelerini hem fiziki donanım hem de bilgisayar sistemleriyle yenilediklerini vurgulayan Bolat, veri analizi ve yapay zeka yöntemleriyle yapılan raporlama çalışmalarının karar alma süreçlerine olumlu yansıdığını dile getirdi. Bakanlıkça geliştirilen uygulamalar arasında:
- Tek Pencere Sistemi ve BİLGE Gümrük Platformu
- Hava yolu işlemlerinin dijitalleştirilmesi
- Yapay zeka destekli TAREKS sistemi
bulunuyor. Kaçakçılıkla mücadele kapsamında ise kapalı devre güvenlik kamera sistemleri, MİLTAR Projesi, plaka tanıma ve araç altı görüntüleme sistemleri gibi teknolojik imkanlardan faydalanıldığını belirtti.
Bu çalışmalar neticesinde, geçen yıl gümrüklerde 98,5 milyar liralık kaçak eşyanın ele geçirildiğini ve yaklaşık 34 ton uyuşturucuya el konulduğunu hatırlatan Bolat, yasa dışı ticaret ve uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadeleye devam edeceklerini, kamu ekonomisinin haklarını koruyacaklarını sözlerine ekledi.
Lojistik Sektörünün Katkısı ve Ödül Töreni
Bolat, lojistik sektörünün milli gelirin yüzde 13'ünü oluşturduğunu ve bu sektörün 40 milyar doları aşan ihracat geliri sağladığını da belirtti. Toplantının ardından, görevlerinde özveri gösteren gümrük personelleri ve paydaşlara "2026 Dünya Gümrük Günü Liyakat" sertifikalarını takdim etti.
Dünya Gümrük Örgütü'nün 2026 yılı temasının "Gümrük, teyakkuz ve kararlılıkla toplumu korur" olarak belirlendiğini hatırlatan Bakan Bolat, milli ekonominin temelinin güçlü gümrükler olduğunun altını bir kez daha çizdi.
