İhracat Talep Endeksi Aralık Ayında Geriledi: Uzun Dönem Ortalamasının Altında Kaldı
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), 2025 yılının aralık ayına ait İhracat Talep Endeksi verilerini açıkladı. Yapılan yazılı açıklamaya göre, endeks aylık bazda yüzde 0,5, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 0,3 azalış göstererek 99,4 seviyesinde gerçekleşti. Bu değer, endeksin uzun dönem ortalamasının altında seyrettiğini ortaya koydu.
Endeksin Oluşturulma Yöntemi ve Önemi
TİM'den yapılan açıklamada, İhracat Talep Endeksi'nin, ihracat yapılan pazarlar esas alınarak oluşturulan bir model ekonomi çerçevesinde takip edildiği belirtildi. Bu modelde, temel ve öncü makroekonomik göstergeler kullanılarak, ihraç edilen ürünlere yönelik talep koşulları mevsim etkilerinden arındırılmış şekilde izleniyor. Endeksin uzun dönem ortalaması 100 olarak belirlenmiş olup, 100'ün üzerindeki değerler talep koşullarının doğal seyrin üzerinde olduğunu, altındaki değerler ise daha olumsuz bir görünüme işaret ediyor.
Aralık Ayındaki Gerilemenin Nedenleri
Açıklamada, aralık 2025 ayında endeksteki düşüşün arka planına dair detaylar paylaşıldı. Enflasyon ve sanayi üretimi göstergelerinde kısmi iyileşmeler yaşanmasına karşın, işsizlik, iş güveni ve tüketici güvenindeki gerilemeler, talep endeksinin uzun dönem ortalamasının altına düşmesine neden oldu. Bu durum, ihraç pazarlarındaki genel talep koşullarının zayıfladığını gösteriyor.
Pazar Dayanıklılık Endeksi'ndeki Gelişmeler
TİM ayrıca, Pazar Dayanıklılık Endeksi verilerini de açıkladı. Bu endeks, ihracat pazarlarının risklere karşı direncini ölçmek amacıyla oluşturuluyor. 2025 yılı aralık ayında, Pazar Dayanıklılık Endeksi aylık bazda yüzde 0,4 azalış, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 1,6 artış göstererek 100,6 seviyesine ulaştı. Açıklamada, küresel jeopolitik risklerdeki kısmi azalmaya rağmen, İhracat Talep Endeksi'nin uzun vadeli ortalamanın altında seyretmesinin, ihraç pazarlarının dayanıklılığını olumsuz etkilediği ve endeksi uzun dönem ortalamasına yaklaştırdığı vurgulandı.
Endekslerin Yapısı ve Yorumlanması
Pazar Dayanıklılık Endeksi, enflasyon, işsizlik, sanayi üretimi, İş Güven Endeksi ve Tüketici Güven Endeksi gibi öncü ve temel ekonomik göstergelerin mevsim etkilerinden arındırılarak kullanılmasıyla oluşturuluyor. Bu göstergeler faktör analiziyle ağırlıklandırılıyor. Endeksin uzun dönem ortalaması 100'e eşitlenmiş olup, 100'ün altındaki değerler risklerin görece yüksek, üzerindeki değerler ise düşük olduğu anlamına geliyor. Açıklamada, endekslerdeki değişim oranlarının, ihraç mallarına olan talepte birebir değişimi yansıtmadığı, ancak pazarlarda talebi şekillendiren koşulların genel eğilimine ilişkin sinyal verdiği belirtildi.
Sonuç olarak, TİM'in açıkladığı veriler, ihracat talebinin aralık ayında zayıfladığını ve uzun dönem ortalamasının altında kaldığını gösteriyor. Bu durum, ekonomideki bazı olumsuz göstergelerin etkisiyle açıklanırken, Pazar Dayanıklılık Endeksi'ndeki kısmi iyileşmeler ise pazarların risklere karşı direncinin görece stabil olduğuna işaret ediyor.
