Yarı Zamanlı Çalışanların Yoksulluk Oranı Türkiye'de Yüzde 20,9'a Yükseldi
Avrupa Birliği ülkelerinde çalışan yoksulluğu dokuz yılda yüzde 9,5'ten yüzde 8,2'ye gerilerken, Türkiye'de bu oran yüzde 13,5'ten yüzde 10,7'ye düştü. Ancak yarı zamanlı çalışanların durumu Türkiye'de endişe verici bir şekilde kötüleşti.
AB ve Türkiye'de Çalışan Yoksulluğu Karşılaştırması
EUROSTAT verilerine göre, 2016-2024 döneminde AB genelinde çalışan yoksulluğu düzenli olarak azalma eğilimi gösterdi. Türkiye'de ise bu oran dalgalı bir seyir izledikten sonra 2024'te yüzde 10,7 seviyesine geriledi. Türkiye'nin çalışan yoksulluğu oranı, Bulgaristan ve İspanya gibi bazı AB ülkelerinden daha düşük olmakla birlikte, genel AB ortalamasının üzerinde kaldı.
Yarı Zamanlı Çalışanlarda Dramatik Artış
AB ülkelerinde yarı zamanlı çalışan yoksulluğu 2016'da yüzde 16,2 iken 2024'te yüzde 12,9'a geriledi. Buna karşılık Türkiye'de yarı zamanlı çalışan yoksulluğu aynı dönemde yüzde 15,3'ten yüzde 20,9'a yükseldi. Bu artış, AB'deki genel eğilimin tam tersi yönde gelişti.
Türkiye'de tam zamanlı çalışan yoksulluğu ise yüzde 13,2'den yüzde 10,3'e düşerek olumlu bir seyir izledi. Ancak yarı zamanlı çalışanlar arasındaki yoksulluk oranındaki keskin artış, esnek çalışma modellerinin sosyal güvenlik açığına işaret ediyor.
Eğitim Seviyesi ile Yoksulluk İlişkisi
Hem AB ülkelerinde hem de Türkiye'de eğitim seviyesi arttıkça çalışan yoksulluğunun azaldığı gözlemlendi:
- Lise altı eğitimlilerde: AB'de yüzde 17,4, Türkiye'de yüzde 19,3
- Lise üstü eğitimlilerde: AB'de yüzde 8,7, Türkiye'de yüzde 6,7
- Yükseköğretimlilerde: AB'de yüzde 4,1, Türkiye'de yüzde 1,9
Bu veriler, eğitimin yoksullukla mücadeledeki kritik rolünü bir kez daha ortaya koyuyor.
Ülke Bazında Karşılaştırmalar
2024 yılı itibarıyla çalışan yoksulluğunun en düşük olduğu ülke yüzde 2,8 ile Finlandiya olurken, bu ülkeyi Çekya ve Belçika izledi. Romanya'da ise yarı zamanlı çalışan yoksulluğu yüzde 55,7 gibi çok yüksek bir seviyede gerçekleşti.
Türkiye'nin çalışan yoksulluğu oranı, AB üyeliğine aday diğer ülkelerin altında kaldı. Aday ülkeler arasında Türkiye'ye en yakın oran yüzde 9,9 ile Arnavutluk'ta gözlendi.
Çalışan yoksulluğu, bireyin çalıştığı halde elde ettiği gelirin yaşamsal ihtiyaçlarını karşılamaya yetmemesi durumu olarak tanımlanıyor. Bu sorun özellikle esnek çalışma modellerinde daha belirgin hale geliyor.
