Emlakta Büyük Risk: 150 Metrekare Daire 90 Metrekare Çıkabilir
Gayrimenkul satın alırken en kritik konuların başında metrekare bilgisi geliyor. Günümüzde piyasada satılan birçok yeni konutta, vatandaşlar net metrekareyi değil, brüt metrekareyi satın alıyor. Ancak bu durum, ödenen bedel ile gerçekte kullanılabilir alan arasında ciddi farklara yol açabiliyor. Peki, mağduriyet yaşamamak için ne yapılmalı? Brüt ve net metrekare arasındaki fark nasıl belirlenmeli?
Brüt ve Net Metrekare Nedir?
Gayrimenkul uzmanı Şenay Araç, konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulunuyor. Araç, özellikle projeden satılan konutlarda alıcıların daireyi görmeden, yalnızca projede belirtilen metrekareye güvenerek satın alma yaptığını belirtiyor. Ancak burada en önemli noktanın, belirtilen metrekarenin net mi yoksa brüt mü olduğu olduğunu vurguluyor.
Brüt metrekare, bir dairenin dış duvarlarından ölçülen toplam alanı ifade eder. Bu hesaplamaya sadece dairenin içindeki kullanım alanı değil, aynı zamanda şu unsurlar da dahil edilir:
- Duvar kalınlıkları
- Kolonlar
- Merdiven boşlukları
- Asansör alanları
- Bina giriş alanları
- Otoparklar
- Sosyal tesisler
- Peyzaj ve ortak kullanım alanları
Yani brüt metrekare, gerçek yaşam alanını değil, toplam proje alanı içindeki payınızı gösterir.
Net metrekare ise dairenin duvarlarının içinde kalan, gerçekten kullanabildiğiniz yaşam alanıdır. Bu alanlar şunları kapsar:
- Salon
- Odalar
- Mutfak
- Banyo
- Koridor
- Balkon ve teras
Vatandaşın gerçek yaşam alanı net metrekaredir ve satın alma sürecinde bu bilgiyi sorgulamak hayati önem taşır.
Brüt-Net Farkı Yüzde 55'e Çıktı
Eskiden yüzde 15–20 seviyelerinde olan brüt-net metrekare farkı, günümüzde ciddi bir artış gösterdi. Yaklaşık 10–15 yıl önce yapılan projelerde bu fark ortalama yüzde 15 ile yüzde 20 civarındaydı ve bu oran, bina ortak alanlarının doğal sonucu olarak kabul edilebilir seviyedeydi.
Ancak son 3 yılda site konseptlerinin büyümesi, sosyal alanların artması ve projelerin daha fazla ortak alan içermesi nedeniyle bu fark önemli ölçüde yükselmiştir. Bugün yeni yapılan projelerde brüt ve net metrekare arasındaki fark yüzde 40 ile yüzde 55 seviyesine kadar çıkabilmektedir.
Bu durum, 150 metrekare diye satın aldığınız bir dairenin gerçek kullanım alanının 90–100 metrekare olabileceği anlamına gelir. Vatandaşlar, kullanamadıkları alanların bedelini de ödemek zorunda kalıyor.
Vatandaş Kullanamadığı Alanların Bedelini Ödüyor
Yeni projelerde bulunan kapalı ve açık otoparklar, havuzlar, sosyal tesisler, spor alanları ve peyzaj alanları gibi unsurlar yaşam kalitesi açısından önemli olsa da, bu alanlar dairenin içinde kullanılan alanlar değildir. Buna rağmen bu alanlar brüt metrekare hesabına dahil edilmekte ve satış fiyatı buna göre belirlenmektedir. Bu durum, konut fiyatlarının yükselmesine neden olan önemli faktörlerden biridir.
Projede gösterilen metrekare ile teslim edilen metrekare arasında da farklılıklar olabiliyor. Projeden daire satın alan birçok vatandaş, teslim aşamasında ciddi metrekare farkları ile karşılaşmaktadır. Tanıtımda geniş görünen salon ve odalar, teslim edilen dairede daha küçük çıkabilmektedir. Bu durum özellikle 1+1 dairelerde daha sık yaşanmaktadır.
Bizzat yaşanan bir örnekte, 72 metrekare olarak tanıtılan bir dairenin teslim edildiğinde yalnızca 38 metrekare net kullanım alanına sahip olduğu görülmüştür. Bu fark, vatandaşın hem maddi hem de yaşam konforu açısından mağduriyet yaşamasına neden olmaktadır.
Vatandaşın Yasal Hakkı Var
Vatandaşlar bilmelidir ki, teslim edilen dairenin net metrekare ölçümü, satışta belirtilenden düşük çıkarsa, bu fark için müteahhit firmadan tazminat talep edilebilir. Resmi ölçüm yaptırılarak bu fark tespit edilebilir ve hukuki süreç başlatılabilir.
En önemli kural, brüt değil, net metrekareyi sormaktır. Konut satın alırken vatandaşın mutlaka "Net metrekare kaçtır?" sorusunu sorması gerekir. Çünkü brüt metrekare bir satış ve pazarlama verisidir, net metrekare ise yaşam alanının gerçeğidir.
Vatandaşın mağduriyet yaşamaması için satın alacağı konutun net metrekare bilgisini mutlaka öğrenmesi ve gerekirse bağımsız ölçüm yaptırması büyük önem taşımaktadır. Bu adımlar, gayrimenkul satın alma sürecinde karşılaşılabilecek riskleri minimize etmeye yardımcı olacaktır.
