Teknoloji Devlerinde Değerleme Krizi: Batı Kan Kaybederken Asya Yükselişte
Küresel teknoloji piyasalarında yüksek değerleme balonuna dair artan endişeler, 2026 yılının ilk iki ayında Batılı teknoloji devlerinin performansını ciddi şekilde baskıladı. Yapay zeka yarışındaki devasa harcamaların kısa vadede karlılığı eritmesi ve nakit akışını bozması, yatırımcıların rotasını Batı'daki teknoloji hisselerinden Asya merkezli çip üreticilerine çevirmesine neden oldu.
Muhteşem Yedili'de Kan Kaybı
Özellikle "Muhteşem Yedili" olarak adlandırılan grubun yaşadığı performans düşüşü, teknoloji dünyasındaki üretim gücünün ve yatırım iştahının doğuya kaydığını açıkça ortaya koyuyor. Yılın ilk iki ayında bu grubun hisseleri şu şekilde performans gösterdi:
- Apple: %2,8 kayıp
- Microsoft: %18,8 kayıp
- Amazon: %9 kayıp
- Alphabet: %0,8 kayıp
- Meta: %1,8 kayıp
- Nvidia: %5 kayıp
- Tesla: %10,5 kayıp
Analistler, bu denli büyük yatırımların birtakım soru işaretlerini de beraberinde getirdiğini ifade ederek, büyük miktarlı yatırımların geri dönüş süresinin uzun olabileceği ve nakit akışı ile karlılıkların da kısa vadede baskı altında kalabileceğine yönelik endişelere dikkati çekti.
Yapay Zeka Harcamalarının Finansal Etkileri
Açıklanan şirket bilançolarından alınan sinyaller, özellikle yapay zeka ve teknoloji yatırımlarına ilişkin artan maliyetlerin finansallara daha belirgin şekilde yansımaya başladığını ortaya koydu. "Muhteşem Yedili" şirketlerinden Meta, Amazon, Microsoft ve Alphabet, bu yıl yaklaşık 670 milyar dolarlık sermaye harcaması yapmayı planlıyor.
Büyük teknoloji şirketlerinin yapay zeka ve veri merkezi yatırımları nedeniyle bu yıl için planladıkları yatırımların, ABD tarihinde en büyük yatırım kalemleriyle kıyaslanabilecek ölçekte olduğu değerlendiriliyor. Alphabet, artan yapay zeka harcamalarını finanse etmek için çok uzun vadeli (100 yıl) tahvil ihraç etti.
Asya Şirketleri Yükselişte
Yapay zeka ve çip üretimine yönelik sürekli artan ilgi sayesinde Asya'da teknoloji hisselerinde sert yükselişler öne çıktı. Bu dönemde:
- Tayvanlı TSMC'nin hisseleri %28,7 arttı
- Güney Koreli SK Hynix'in hisseleri %63 yükseldi
- Japon şirketler Tokyo Electron'un hisseleri %28,2 arttı
- Advantest'in hisseleri %36,8 yükseliş gösterdi
- Çinli Alibaba yatırımcısına %0,1 kazandırdı
Ancak Çinli Tencent'in hisseleri %13,5 azalış kaydetti. Avrupa'da ise Hollanda merkezli ASML'nin hisseleri %33,9 kazandırırken, Alman şirket SAP'ın hisseleri %18 kaybettirdi.
Şirketlerin Zorlu Dönemi
Nvidia ve Apple, beklentilerin üzerinde bilanço açıklasa da yüksek değerleme endişeleri bu şirketlerin hisselerinin düşmesine engel olamadı. Microsoft'un bulut büyümesinin yavaşladığını bildirmesi hisselerindeki düşüşte etkili oldu.
ABD'li e-ticaret devi Amazon, 28 Ocak'ta dünya genelinde yaklaşık 16 bin çalışanını daha işten çıkarma kararı aldı. Almanya'da "yasa dışı fiyatlandırma uygulamaları" nedeniyle Amazon'a 59 milyon avro ceza verildi.
Avrupa Birliği (AB), Meta'yı üçüncü taraf yapay zeka sağlayıcılarının WhatsApp'a erişimini kısıtlayan politikası nedeniyle birlik rekabet kurallarını ihlal etmekle suçladı. Tesla'nın net karı ise geçen yılın dördüncü çeyreğinde yıllık %61 azalarak 840 milyon dolara düştü.
Yapay zeka yatırımlarının bu yıl ABD Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'sının (GSYH) yaklaşık %2'sine ulaşması beklenirken, teknoloji şirketlerinin bu yüksek değerleme sancılarını nasıl yöneteceği merak konusu olmaya devam ediyor.
