Bahar aylarının gelişiyle birlikte artan polenler, mevsim geçişleri veya bazı gıdalar, alerjisi olan birçok kişi için hayatı zorlaştırabiliyor. Hapşırma, ciltte döküntü, nefes darlığı gibi belirtilerle kendini gösteren bu durum, kesin teşhis için tıbbi testleri gerekli kılıyor. Ancak bu sürecin Ramazan ayına denk gelmesi, oruç tutan Müslümanların zihninde 'Alerji testi orucu bozar mı?' sorusunu beraberinde getiriyor.
Alerji Testi Nedir ve Nasıl Yapılır?
Fıkhi hükmü doğru anlamak için öncelikle testin tıbbi boyutunu bilmek gerekiyor. Alerji teşhisinde en yaygın iki yöntem kullanılır: Deri testleri (Prick testi) ve kan testleri.
Deri testinde, kol veya sırt bölgesine çeşitli alerjen maddelerin sıvıları damlatılır. Ardından steril bir lanset ile bu damlaların derinin üst tabakasına nüfuz etmesi sağlanır. Amaç, cildin verdiği kızarıklık veya kabarma tepkisini gözlemlemektir. Kan testi ise damardan alınan kanın laboratuvarda incelenmesi işlemidir. Her iki yöntemde de mideye ulaşan bir gıda, su veya ilaç söz konusu değildir.
Diyanet'in Tedavi ve Testlere Bakış Açısı
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, modern tıbbi şartları göz önünde bulundurarak yol gösterici fetvalar vermiştir. Kurulun temel prensibi şudur: Oruç; yemek, içmek ve cinsel ilişki ile bozulur. Tedavi veya teşhis amacıyla yapılan, besin ve keyif verici özelliği taşımayan enjeksiyonlar, aşılar ve testler orucu bozmaz.
Diyanet, gıda ve vitamin iğneleri ile tedavi amaçlı iğneleri birbirinden ayırır. Ağrıyı dindirmek, tedavi etmek, aşı olmak veya teşhis koymak için yapılan iğnelerin, beslenme amacı taşımadığı ve sindirim sistemine girmediği için orucu bozmayacağını belirtir. Alerji testi de tam olarak 'teşhis koymak amacıyla yapılan tıbbi işlem' kategorisine girer.
Deri Testi (Prick Testi) Orucu Bozar mı?
Diyanet İşleri Başkanlığı, deri üzerine sürülen merhem, yakı veya ilaçlı bantların orucu bozmayacağını açıklamıştır. Çünkü deriden emilen bu maddeler çok az miktardadır ve doğrudan mideye ulaşarak beslenme sağlamazlar.
Aynı mantıkla, alerji testinde deriye damlatılan ve lanset ile deri altına itilen minik damlacıklar da orucu bozmaz. Bu işlem sırasında vücuda giren madde, açlığı veya susuzluğu gidermez, enerji vermez. Dolayısıyla oruçlu birinin gün içinde deri testi yaptırmasında dini açıdan bir sakınca yoktur.
Kan Tahlili İle Yapılan Alerji Testi Orucu Bozar mı?
Kan testinde durum 'vücuttan kan çıkması' ile ilgilidir. İslam alimleri, Hz. Peygamber'in hacamatla ilgili hadislerinden hareketle, vücuttan kan aldırmanın orucu bozmayacağı konusunda genel bir görüş birliğindedir. Kan vermek, vücuda bir şey girmesi değil, vücuttan bir şeyin çıkmasıdır.
Bu nedenle, alerji testi için birkaç tüp kan vermek orucu bozmaz. Ancak dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta vardır: Eğer kişi kan verdikten sonra aşırı halsiz düşecek, bayılacak veya orucunu sürdüremeyecek kadar zayıf düşecekse, bu işlemi iftardan sonraya ertelemesi tavsiye edilir. Fakat işlemin kendisi, yani kan alınması, orucun sıhhatine zarar vermez.
Sonuç olarak, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın görüşüne göre, teşhis amaçlı yapılan alerji deri testleri ve kan testleri orucu bozmamaktadır. Müminler, sağlık sorunlarını ertelemeden giderebilir ve ibadetlerine devam edebilirler.
