Sivas Cumhuriyet Üniversitesi (SCÜ) Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. İlhan Çetin, her yıl ölümlere neden olan Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına karşı aşı çalışmalarında önemli gelişmeler kaydedildiğini duyurdu. Çetin, "Şu anda umut veren yaklaşık 3 tane aşı çalışması var. Hayvan deneylerinde daha yüksek oranlarda ve daha uzun süreli koruyuculuk tespit edildi. Faz çalışmaları başladı" dedi.
Kene vakalarında artış trendi
Yaz aylarının gelmesiyle kene vakalarının yeniden arttığını belirten Prof. Dr. Çetin, Sağlık Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın tedbirler aldığını ancak kenelerin doğadan yok edilmesinin mümkün olmadığını söyledi. "Belli periyotlar halinde vaka sayılarımızda artma ve azalma olabiliyor. Ancak şu anda artış trendindeyiz" diyen Çetin, özellikle kırsal kesimlerde ve hayvancılıkla uğraşan vatandaşların dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Korunma yöntemleri ve erken müdahale önemi
Kenelerin yüzde 70'e yakınının pantolon paçalarından ve ayaklardan vücuda girdiğini ifade eden Çetin, pantolon paçalarının çorapların içine alınmasının yüzde 40 daha fazla koruma sağladığını belirtti. Açık hava etkinliklerinden sonra kene kontrolü yapılmasını öneren Çetin, "Keneler vücuda girdikten sonra yaklaşık 1 saat civarında yapışacak yer ararlar. Bu dönemde bertaraf edilirse hastalık riski en aza iner" dedi. Kene tutunmuşsa mutlaka acil serviste çıkarılması ve kan tahlili yapılması gerektiğini söyleyen Çetin, ölümlerin en önemli nedeninin gecikmiş vakalar olduğunu vurguladı: "Erken vakaları tedavi etmek daha kolay, geciken vakalarda ölüm oranları çok daha yüksek."
Aşı çalışmalarının geçmişi ve mevcut durum
Daha önce Bulgaristan ve Rusya'da geliştirilen aşıların etkinlik ve koruma süresi açısından yetersiz kaldığını belirten Prof. Dr. Çetin, "Aşılarda ilk olarak etkinlik oranı çok önemli. Maalesef bunlar çok etkili çıkmadı. İkincisi ise koruma süreci çok önemli. 3 ay sonra etkisi geçiyorsa koruyucu olarak kabul etmiyoruz" dedi. Ancak şu anda 3 aşı adayının umut verdiğini ve faz çalışmalarının başladığını açıkladı.
Aşı geliştirme sürecinin uzunluğu
KKKA'nın sık görülen bir hastalık olmaması nedeniyle aşı çalışmalarının uzun sürdüğünü belirten Çetin, "Vatandaşlarımız koronavirüste 1 yılda aşı bulunmuşken bu niye bu kadar uzun sürüyor diye sorabilir. İkisi de virütik hastalık ancak her virüsün kendine özgü özellikleri var. Sivas'ta yılda 100-120 civarında kene vakası oluyor. Böyle bir hastalığa aşı geliştirme süreci diğeriyle aynı değil" diye konuştu.
