Havaların ısınmasıyla birlikte kene tehlikesi yeniden gündeme geldi. Sağlık ekipleri, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının insan sağlığını ciddi şekilde tehdit ettiğini belirterek vatandaşları uyardı. Erzincan'da kene ısırması sonucu bir kişi hastanede tedavi altına alındı.
KKKA Hastalığı ve Bulaşma Yolları
Ülkemizde KKKA hastalığının başlıca bulaştırıcısı Hyalomma marginatum türü kenelerdir. Hastalık, bu kenelerin tutunması veya teması sonucu bulaşabildiği gibi, viremik dönemdeki hayvanların ya da hasta kişilerin kan, doku ve vücut çıkartılarına korunmasız temasla da geçebilmektedir.
Belirtiler ve Kuluçka Süresi
Hastalık belirtileri, kene tutunmasından sonra genellikle 1-3 gün, en fazla 9 gün içinde ortaya çıkabilir. Enfekte kan veya vücut sıvılarıyla temas sonrasında ise kuluçka süresi 5-6 gün, en fazla 13 gün olabilmektedir. Uzmanlar, hastalığın tedavisinde destek tedavisinin esas olduğunu, etkene spesifik bir ilaç veya aşı bulunmadığını belirtmektedir. Ülkemizde aşı geliştirme çalışmaları devam etmektedir.
KKKA ile Mücadele ve Korunma Önlemleri
Sağlık Bakanlığı, KKKA hastalığının kontrolüne yönelik çalışmaları bir program dahilinde yürütmektedir. Kişisel korunma önlemlerinin alınması hastalığın kontrolünde ön planda olduğu için vatandaşların bilgilendirilmesi ve farkındalık oluşturulması çalışmaları yoğun şekilde sürdürülmektedir.
Türkiye'de KKKA Görülme Sıklığı
KKKA ülkemizde bahar aylarında görülmeye başlamakta ve yaklaşık yüzde 4-5 oranında ölümle sonuçlanmaktadır. Vaka sayılarında yıllara göre artış ve azalış eğilimleri görülmekle birlikte, en yüksek vaka sayısı 2009 yılında 1318 olarak kaydedilmiştir. 2017 yılında 343 vaka tespit edilmiş olmasına rağmen hastalık hala önemini korumaktadır.
Kene Riskine Karşı Alınması Gereken Önlemler
Kırım Kongo Kanamalı Ateşinden korunmak için şu önlemlere dikkat edilmelidir:
- Tarla, bağ, bahçe, orman ve piknik alanları gibi riskli bölgelere giderken vücudu örten giysiler giyilmeli, pantolon paçaları çorapların içine sokulmalı ve açık renkli kıyafetler tercih edilmelidir.
- Riskli alanlardan dönüldüğünde vücut (kulak arkası, koltuk altları, kasıklar ve diz arkası dahil) kene açısından kontrol edilmelidir.
- Kene tutunmuşsa, çıplak elle dokunmadan, uygun bir malzeme (bez, naylon poşet, eldiven gibi) ile vücuda tutunduğu en yakın yerden tutarak çıkarılmalıdır.
- Kene kendiliğinden çıkarılamıyorsa en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Kene ne kadar erken çıkarılırsa hastalığın bulaşma riski o kadar azalır.
Hayvanlarla Temas ve Hasta Bakımında Dikkat Edilecekler
Hastalık hayvanlarda belirti göstermeden seyredebileceğinden, hastalığın sık görüldüğü bölgelerdeki hayvanlar sağlıklı görünse bile hastalığı bulaştırabilir. Bu nedenle hayvanların kan, vücut sıvıları veya dokularına çıplak elle temas edilmemelidir. Hasta kişilerin kan ve vücut sıvılarıyla temas edenler, eldiven, önlük, maske gibi korunma önlemleri almalıdır.
Belirtiler Ortaya Çıkarsa Ne Yapılmalı?
Kene tutunan kişiler, 10 gün süreyle halsizlik, iştahsızlık, ateş, kas ağrısı, baş ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gibi belirtiler açısından kendilerini izlemeli ve bu belirtilerden bir veya birkaçı ortaya çıkarsa derhal en yakın sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.
Kenelerle İlgili Yanlış Uygulamalardan Kaçının
Keneler uçmayan, zıplamayan, yerden yürüyerek vücuda tırmanan eklem bacaklı hayvanlardır. Vücuda tutunan veya hayvanların üzerinde bulunan keneler kesinlikle çıplak elle öldürülmemeli veya patlatılmamalıdır. Kenelerin üzerine sigara basmak, kolonya, gaz yağı gibi maddeler dökmek, kenenin kasılarak vücut içeriğini kan emdiği kişiye aktarmasına neden olacağından yapılmamalıdır.
