Gıda Uzmanından Kritik Uyarılar: 'Doğal' Etiketi Aldatıcı Olabilir
Gıda kimyası alanında önemli çalışmalara imza atan Profesör Arıcı, Antalya'da düzenlenen 5. Uluslararası Gıda Kimyası Kongresi kapsamında önemli açıklamalarda bulundu. AA muhabirine konuşan Arıcı, tüketicileri 'doğal' etiketiyle pazarlanan gıdalar konusunda uyardı ve bu ürünlerin her zaman sağlıklı olmayabileceğini vurguladı.
Açıkta Satılan Ürünlerde Denetim Eksikliği
Profesör Arıcı, açıkta satılan gıda ürünlerinin büyük çoğunluğunun denetim ve kayıt sistemine tabi olmadan tüketiciye ulaştığına dikkat çekti. Bu durumun üretim ve dağıtım süreçlerinde ciddi belirsizliklere yol açtığını belirten uzman, özellikle mikrobiyolojik risklerin bu tür gıdalarda öne çıktığını ifade etti.
Arıcı, bilimsel olarak kabul edilen bir gerçeği şu sözlerle aktardı: "Isıl işlem veya fermantasyon gibi yöntemlerle işlenen birçok ürün, riskleri azaltarak gıdanın daha güvenli hale gelmesini sağlıyor. Bu süreçler gıda güvenliğinde hayati rol oynuyor."
Mikotoksin ve Aflatoksin Tehlikesi
Açıkta satılan baharat ve çiğ süt gibi ürünlerin kontrollü şekilde üretilmesinin önemine işaret eden Profesör Arıcı, şu uyarıyı yaptı: "Gıdanın açık olması, dışarıdan bulaşabilecek safsızlıklara da açık olması demektir. Kontrol edilememesi durumunda özellikle mikotoksin ve aflatoksin gibi riskler ortaya çıkabilir. Bu nedenle paketli gıdaları öneriyoruz."
Gıda kaynaklı risklerin çoğunlukla kısa vadeli etkilerden ziyade, zamanla vücutta biriken mikotoksinler aracılığıyla ortaya çıktığını belirten Arıcı, bu maddelerin bazı organlarda birikerek uzun vadede toksik etki ve kanser gibi ciddi hastalıklara yol açabileceğini vurguladı.
Mangalda Pişirme Yöntemlerine Dikkat
Gıda güvenliğinde yalnızca ürün seçiminin değil, hazırlama yöntemlerinin de kritik öneme sahip olduğunu belirten Profesör Arıcı, yüksek ısı ve yoğun dumana maruz kalan gıdalarda zararlı bileşiklerin oluşabileceğine dikkat çekti.
Mangal gibi pişirme yöntemlerinde kontrollü olunması gerektiğini anlatan Arıcı, şu açıklamayı yaptı: "Mangalın üstünde, bol ateşle ve ateşe yakın pişirildiği zaman et bol dumana maruz kalır. Bu duman yağın dumanıdır. Buradan PAH denilen maddeler ızgara edilen etlere geçer ve ciddi sağlık riski taşır."
İzlenebilirlik ve Şeffaflık Vurgusu
Gıda güvenliğinde şeffaflık ve izlenebilirliğin önemine değinen Profesör Arıcı, bu imkanın özellikle ambalajlı ve işlenmiş gıdalarda güvenilirlik açısından önemli bir avantaj sunduğunu ifade etti.
Kökeni bilinen gıdaların tüketilmesinin önemine işaret eden Arıcı, devletin izlenebilirlik sistemlerini yaygınlaştırdığını belirtti. Barkod sistemi sayesinde ürünlerin cep telefonlarıyla taranarak menşeine ve üretim sürecine kadar ulaşılabildiğini kaydeden uzman, izlenebilirliği olan ürünlerin tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.
Tüketicilere Temel Kontrol Önerileri
Profesör Arıcı, tüketicilerin ürün seçiminde temel kontrolleri asla ihmal etmemesi gerektiğini belirterek şu önemli uyarılarda bulundu:
- Ambalajı deforme olmuş, paslı, çarpık veya şişmiş konserveler kesinlikle alınmamalı ve tüketilmemeli
- Şüpheli ürünlerin tadına dahi bakılmadan imha edilmeli
- Ürün etiketleri dikkatlice okunmalı ve son kullanma tarihleri kontrol edilmeli
- Gıda ürünlerinin saklama koşullarına özen gösterilmeli
Profesör Arıcı'nın bu açıklamaları, gıda güvenliği konusunda tüketicilerin daha bilinçli hareket etmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu. Uzman, doğal etiketli ürünlerin bile uygun üretim ve saklama koşulları sağlanmadığında sağlık riski oluşturabileceğinin altını çizdi.
