Bu hafta sonu milyonlarca öğrencinin gireceği üniversite sınavı öncesinde artan stres, yalnızca zihni değil, sindirim sistemini de olumsuz etkileyebiliyor. Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Nurettin Coşkun, sınav kaygısının mide yanması, şişkinlik, hazımsızlık ve reflü şikayetlerini artırabileceğini belirtti.
Beyin-Bağırsak Ekseni ve Stres İlişkisi
Stres ile sindirim sistemi arasındaki ilişkinin bilimsel olarak 'beyin-bağırsak ekseni' ile açıklandığını ifade eden Dr. Coşkun, "Beyin ve sindirim sistemi sürekli iletişim halindedir. Bu nedenle yaşanan stres, kaygı ve duygusal yükler mide ve bağırsak fonksiyonlarını doğrudan etkileyebilir" dedi.
Stresin mide asidi salgısını artırarak yanma ve ekşime hissine yol açtığını, aynı zamanda mide boşalmasını yavaşlatarak şişkinlik ve erken doyma gibi sorunlara neden olduğunu söyledi.
Stres Reflü ve Hazımsızlığı Artırabilir
Stresin mide ve bağırsakların ağrıya duyarlılığını artırdığını belirten Dr. Coşkun, normalde rahatsızlık vermeyecek gaz veya gerilmenin bile ağrı olarak hissedilebileceğini kaydetti. Reflü yakınmalarının stres dönemlerinde daha sık ve şiddetli hissedildiğine dikkat çekti. Bulantı, iştahsızlık ve karın ağrısı gibi belirtilerin de görülebileceğini ekledi.
Tetkikler Normal Olsa da Şikayetler Devam Edebilir
Fonksiyonel dispepsi ve irritabl bağırsak sendromu (IBS) gibi hastalıklarda stresin etkili olduğunu vurgulayan Dr. Coşkun, "Bazı durumlarda yapılan tetkikler normal çıkmasına rağmen hastaların şikayetleri devam edebilir. Yakınmaların yoğun iş temposu, sınav dönemi, ailevi sorunlar veya kaygı dönemlerinde artması, gün içinde değişkenlik göstermesi ve uyku bozukluğu ya da anksiyetenin eşlik etmesi stres kaynaklı sindirim sistemi sorunlarını düşündürebilir" dedi.
Her Şikayeti Strese Bağlamayın
Mide ve bağırsak yakınmalarının her zaman stres kaynaklı olmayabileceğine dikkat çeken Dr. Coşkun, kilo kaybı, kansızlık, yutma güçlüğü, tekrarlayan kusma veya mide-bağırsak sistemi kanaması gibi alarm bulguları varsa mutlaka detaylı değerlendirme yapılması gerektiğini belirtti.
Mide ve Bağırsak Sağlığı İçin Öneriler
Dr. Coşkun, mide ve bağırsak sağlığını korumak için şu önerilerde bulundu:
- Düzenli uyuyun: Her gün benzer saatlerde uyuyup uyanmaya özen gösterin. Kaliteli uyku, stresin azaltılmasına ve sindirim sisteminin düzenli çalışmasına katkı sağlar.
- Dengeli ve düzenli beslenin: Öğün atlamayın, aşırı yağlı ve baharatlı gıdalardan kaçının. Sebze, meyve ve lif açısından zengin besinleri tercih edin.
- Fiziksel aktiviteyi ihmal etmeyin: Düzenli yürüyüş ve egzersiz, stres hormonlarının azalmasına yardımcı olurken sindirim sisteminin de daha sağlıklı çalışmasını destekler.
- Stres yönetimine önem verin: Nefes egzersizleri, meditasyon, hobiler ve sosyal aktiviteler günlük stresin azaltılmasına yardımcı olabilir.
- Şikayetleriniz devam ediyorsa uzmana başvurun: Mide yanması, şişkinlik, karın ağrısı veya reflü gibi yakınmalarınız sürüyorsa mutlaka bir gastroenteroloji uzmanına danışın.
