Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayşe Akman, çocukluk döneminde güneş yanıklarına maruz kalmanın ve 18 yaşından önce biriken güneş hasarının ilerleyen yaşlarda deri kanseri riskini artırabileceği uyarısında bulundu. Güneşten doğru yöntemlerle korunmanın önemine vurgu yaptı.
Doğru Korunma Yöntemleri
Prof. Dr. Akman, uzun süre güneşte kalacak kişilerin sık dokunmuş giysiler, geniş kenarlı şapkalar, güneş gözlüğü ve güneş koruyucu kremler kullanması gerektiğini söyledi. Özellikle başın üst kısmının yanı sıra kulak ve ensenin de korunması için geniş şapkaların tercih edilmesi gerektiğini belirtti. Güneş ışınlarına maruz kalan vücudun her bölgesinde deri yaşlanması, kanser veya kanser öncüsü lezyonların gelişebileceğini ifade etti.
Melanom ve Diğer Deri Kanserleri
Melanomun en ölümcül deri kanseri türlerinden biri olduğunu vurgulayan Akman, skuamöz hücreli karsinom gibi diğer deri kanserlerinin de erken tanı ve tedavi edilmediğinde ciddi sonuçlara yol açabileceğini kaydetti. Ciltte renk değişikliği, mevcut ben veya lezyonlarda büyüme, kabarıklık ya da farklılaşma fark eden kişilerin vakit kaybetmeden bir dermatoloji uzmanına başvurması gerektiğini dile getirdi. Erken teşhisin tedavi başarısını önemli ölçüde artırdığını söyledi.
Kendi Kendini Muayene Önerisi
Akman, benlerde veya lezyonlarda kenara doğru büyüme, kepeklenme gibi değişikliklerin vücuda ve iç organlara yayılan bir kanserin habercisi olabileceğini belirtti. İnsanların ayda bir saç ve parmak aralarına kadar vücudunun tamamını kontrol etmesi, aynayla sırtına bakması gerektiğini ifade etti. "Kendi kendimizi muayene edelim. Hastalar kendileri fark edip bize başvuruyor. Aslında cildimizde en ufak kötü olan şey kendini belli ediyor, yapısıyla kişi bunu görebiliyor" dedi.
Genetik Yatkınlık ve Çocukluk Dönemi
Cilt kanserlerinde genetik yatkınlığın önemli olduğuna işaret eden Akman, bazı kişilerde genlerin güneş hasarını tamir ederken bazılarında tamir edemediğini ve bu kişilerde çocukluktan itibaren deri kanserlerinin görüldüğünü belirtti. Bu çocukların güneşten çok iyi korunması gerektiğini vurguladı. "Su toplar derecesinde güneş yanığı olduysa deri kanseri riskini artırıyor. Güneş yanığı olmasa bile güneşin kümülatif birikici etkisiyle yıllar sonrasında da kanser gelişebiliyor. Ayrıca 18 yaşından önce aldığımız kümülatif güneş hasarı bile ileriki yaştaki kanser riskini etkileyebiliyor. O yüzden hem kendimizi hem de çocuklarımızı güneş yanıklarından korumamız gerekiyor" diye konuştu.
