Hava kirliliğinin sadece solunum yollarını değil, üreme sağlığını da ciddi şekilde tehdit ettiği ortaya çıktı. Bahçeci Tüp Bebek Merkezi doktorlarından Kadın Hastalıkları ve Tüp Bebek Uzmanı Doç. Dr. Işık Kaban, yaptığı açıklamada, kirli havanın kadınlarda yumurtalık rezervini, erkeklerde ise sperm kalitesini düşürebileceğini belirtti.
Kadınlarda Yumurtalık Rezervi ve AMH Düzeyi Tehlikede
Kadınlarda doğurganlık kapasitesinin en önemli göstergelerinden biri olan yumurtalık rezervi, Anti-Müllerian Hormonu (AMH) seviyeleri ile değerlendiriliyor. Doç. Dr. Işık Kaban, AMH düzeylerinin yaşla birlikte doğal olarak azaldığını, ancak sigara, stres ve çevresel faktörlerin bu süreci hızlandırdığını vurguladı.
Kaban, özellikle dikkat çeken bir noktaya değinerek şunları söyledi: "Araştırmalar, hava kirliliğinin ve trafiğin yoğun olduğu bölgelerde yaşayan kadınlarda AMH seviyelerinin daha düşük olabildiğini gösteriyor. Bu durum, kirli havanın yumurtalıklar üzerinde olumsuz bir etkisi olabileceğini düşündürüyor. Uzun süreli maruziyet, yumurtalıkların biyolojik yaşlanma sürecini hızlandırabilir."
Erkeklerde Sperm Kalitesi Hava Kirliliğinden Nasıl Etkileniyor?
Erkek üreme sistemi de çevresel faktörlere karşı oldukça hassas. Havadaki ince partiküller solunum yoluyla kana karışabiliyor. Doç. Dr. Kaban, bu maddelere uzun süre maruz kalmanın sperm üretimini ve kalitesini bozabileceğinin altını çizdi.
Yapılan bilimsel çalışmaların sonuçları endişe verici: Hava kirliliğinin yoğun olduğu yerlerde yaşayan erkeklerde sperm sayısı azalıyor, sperm hareketliliği bozuluyor ve sperm DNA hasarında artış görülüyor. Tüm bu değişiklikler, gebelik şansını ve sağlıklı embriyo gelişimini olumsuz yönde etkileyebiliyor.
Gebelik Süreci ve Alınabilecek Önlemler
Hava kirliliğinin etkileri gebelik oluştuktan sonra da devam edebiliyor. Doç. Dr. Işık Kaban, kirli havaya maruz kalmanın bazı olumsuz gebelik sonuçları riskini artırabildiğini belirterek, hem gebelik öncesinde hem de gebelik döneminde temiz hava solumanın anne ve bebek sağlığı için kritik olduğunu ifade etti.
Bireysel olarak hava kirliliğini tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da, maruziyeti azaltmak için alınabilecek bazı tedbirler şunlar:
- Sigara ve pasif içicilikten kesinlikle uzak durmak.
- Yoğun trafikli bölgelerde ve saatlerde mümkün olduğunca bulunmamak.
- Yaşam alanlarının hava kalitesine dikkat etmek, hava temizleyiciler kullanmak.
- Genel sağlığı destekleyecek dengeli beslenme ve düzenli egzersiz gibi alışkanlıklar edinmek.
Doç. Dr. Kaban, bu önlemlerin her zaman tek başına yeterli olmayabileceğini, ancak üreme sağlığını korumada destekleyici bir rol oynadığını söyledi. Çevresel faktörlere rağmen gebelik elde edilemeyen çiftler için ise yardımcı üreme tedavilerinin önemli bir seçenek olmaya devam ettiğini ekledi.
Sonuç olarak; hava kirliliği tek başına bir kısırlık nedeni olarak görülmese de, hem kadın hem de erkek üreme sağlığını olumsuz etkileyen önemli bir risk faktörü. Temiz hava, sadece çevresel bir mesele değil, aynı zamanda gelecek nesillerin sağlığıyla doğrudan bağlantılı hayati bir konudur.
