Soğuk Hava Uyarısı: Geç Müdahale Uzuv Kaybına Yol Açabilir!
Havaların iyice soğumasıyla birlikte uzun süre soğuğa maruz kalan kişilerde donma vakaları artış gösteriyor. Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi bölümünde görevli Doç. Dr. Neşe Kurt Özkaya, özellikle el, ayak ve kulak gibi uç bölgelerin ciddi risk altında olduğunu belirterek, geç kalınan müdahalelerin kalıcı hasarlara ve uzuv kayıplarına yol açabileceğini vurguladı.
Risk Grubunda Kimler Yer Alıyor?
Soğuk havalarda donma riski herkes için mevcut olsa da bazı gruplar daha fazla tehdit altında. Özellikle açık havada çalışanlar, yaşlılar, çocuklar ile diyabet ve kalp hastalığı bulunan bireyler yüksek risk grubunda yer alıyor. Bu kişilerin soğuk hava koşullarında ekstra dikkatli olmaları gerekiyor.
Donmanın Belirtileri Nelerdir?
Soğuğa uzun süre maruz kalınması durumunda ilk olarak el ve ayak parmaklarında uyuşma, karıncalanma ve renk değişikliği oluşuyor. İlerleyen süreçte cilt soluk beyaz bir hal alırken, müdahale edilmediğinde morarma ve doku kayıpları meydana gelebiliyor. Donma, başlangıç aşamasında fark edilmemesi halinde hasar derinleşiyor ve kalıcı sorunlara yol açabiliyor.
Donmayı Hızlandıran Etkenler
- Islak eldivenler ve çoraplar
- Sıkı ayakkabılar
- Uzun süre hareketsiz kalmak
- Yetersiz koruyucu giysiler
Doğru Müdahale Nasıl Olmalı?
Donma şüphesi olan durumlarda el ve ayakların ani şekilde sıcak suya sokulmaması gerekiyor. Doç. Dr. Neşe Kurt Özkaya, bu konuda önemli bir uyarıda bulunarak, "Uzun süre maruz kalındığında soğuk dokulara zarar verebilir. El ve ayak parmakları soğuğa karşı en savunmasız bölgelerimizdir. Donma şüphesi varsa el ve ayakları aniden sıcak suya sokmak doğru değildir. Nazikçe, yavaş yavaş ısıtılmalı ve mutlaka bir sağlık kuruluşunda tedavi olunmalıdır" dedi.
Korunma Yöntemleri
- Eldiven ve sıcak tutan, kuru kalmayı sağlayan ayakkabılar kullanın
- El ve ayakları kuru tutmaya özen gösterin
- Uyuşma hissedildiğinde hemen sıcak bir ortama geçin
- Risk grubundaysanız soğuk havalarda dışarıda uzun süre kalmaktan kaçının
Ciddi Vakalarda Amputasyon Riski
Doç. Dr. Neşe Kurt Özkaya, ciddi donma vakalarında cerrahi müdahalenin gerekebileceğini belirterek şunları söyledi: "Erken fark edilen donmalar tamamen tedavi edilebilir. Geç fark edilenlerde ise cerrahi müdahale gerekebilir. Kalp ve diyabet hastalığı olanlarda uzun süre soğuğa maruz kalmak, aynı yanık hastalarında olduğu gibi ciddi hasarlara neden olabilmektedir. Çok ciddi donma vakalarında el ve ayak parmakları, hatta kulak gibi bölgeler donmanın seviyesine göre kesilmek zorunda kalınabilir."
Uzmanlar, soğuk havalarda özellikle risk grubundaki kişilerin korunma önlemlerini ihmal etmemeleri ve donma belirtileri görüldüğünde zaman kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurmaları konusunda uyarıyor.
