600 Milyar Dolarlık İlaç Patenti Sona Eriyor: Türkiye İçin Tarihi Fırsat
Sandoz Türkiye ve META Ülke Başkanı Cengiz Zaim, önümüzdeki on yıllık dönemde dünya genelinde 600 milyar dolarlık ilacın patentinin sona ereceğini açıkladı. Bu gelişme, eşdeğer ve biyobenzer ilaç üretimi için tarihi bir fırsat olarak değerlendiriliyor. Zaim, patenti devam eden ilaçlarda yüksek olan fiyatların, patentin sona ermesiyle birlikte önemli ölçüde ucuzlayacağını vurguladı.
Türkiye'nin İlaç Tüketimi ve Harcamaları
Cengiz Zaim, Türkiye'de yılda 10 milyar dolarlık ilaç tüketildiğini belirtti. OECD ülkelerinde ortalama ilaç tüketimi milli gelirin yüzde 2'sinden fazla iken, Türkiye'de bu oran yüzde 1-1,5 arasında seyrediyor. Zaim, Türkiye'de yılda kişi başına ortalama 30 kutu ilaç tüketildiğini, bu sayının dünya ortalamasının üzerinde olduğunu ancak dolar bazında ilaç harcamasının düşük kaldığını ifade etti.
2023 yılında ilaç harcamalarına ilişkin veriler şöyle:
- Almanya: 64,7 milyar dolar
- Fransa: 46,5 milyar dolar
- İtalya: 41,1 milyar dolar
- İngiltere: 40,8 milyar dolar
- İspanya: 32,3 milyar dolar
- Polonya: 11,3 milyar dolar
Ruhsat Sürecinin Kısaltılması Gerekiyor
Cengiz Zaim, Türkiye'de ilaç ruhsatlandırma sürecinin uzunluğundan yakındı. Avrupa Birliği'nde ilaç ruhsatı 210 günde alınabilirken, Türkiye'de bu sürenin 2,5 yıla kadar uzayabildiğini kaydetti. Zaim, özellikle biyobenzer ilaç ruhsatlandırma süresinin kısaltılmasının Türkiye'yi ileride çok rahatlatacağını savundu.
Dünyada özellikle Covid salgını sonrasında biyobenzer ilaçların satışının arttığını belirten Zaim, İtalya'da toplam ilaçların yüzde 90'ının biyobenzerlerden oluştuğunu ifade etti. Türkiye'de ise bu oranın çok düşük olduğunu söyledi.
Fiyat Kararnamesi ve Maliyetler
Türkiye'de üretim yapan ilaç firmaları için masrafların 5 kat arttığını ancak fiyat artışlarının 2,5 katla sınırlı kaldığını ifade eden Cengiz Zaim, acilen fiyat kararnamesine ihtiyaç olduğunu vurguladı. Zaim, çalışmaları devam eden fiyat kararnamesiyle euro kurunun daha gerçekçi hale geleceğini, ilk yıl yüzde 60'tan yüzde 65'e, gelecek yıl ise yüzde 70'e çıkartılmasını beklediklerini belirtti.
Devletin İlaç Ödemeleri ve Akıllı İlaçlar
OECD ülkelerinde ilaç bedelinin yaklaşık yüzde 60'ı devlet tarafından ödenirken, Türkiye'de devletin ödediği oranın yüzde 90'a çıktığını kaydeden Zaim, ilaç maliyetlerinin ABD gibi ekonomisi güçlü ülkeleri bile zorladığını vurguladı.
Türkiye'de özellikle kanser tedavisinde kullanılan akıllı ilaçların Sosyal Güvenlik Kurumu'nce karşılanması konusunda çok sık davalar açılıyor. Zaim, çok sayıda kanser türünün tedavisinde yıllardır kullanılmakta olan bir ilacın 9 ay önce Türkiye'de geri ödeme kapsamına alındığını belirterek, bu karardan sonra davaların büyük ölçüde azaldığını söyledi. Zaim, biyobenzer üretiminin önünün açılmasıyla akıllı ilaç konusunda da maliyetlerin azalacağı görüşünü dile getirdi.
Sandoz'un Türkiye'deki Faaliyetleri
Cengiz Zaim, Sandoz'un 70 yıldır Türkiye'de faaliyet gösterdiğini, Türkiye'de sattığı ilaçların yüzde 98'ini yurt içinde ürettiğini ve yurt dışına da 100 milyon dolar ihracat gerçekleştirdiğini anlattı. Bu durum, Türkiye'nin ilaç üretim kapasitesinin gücünü ortaya koyuyor.
Özetle, 600 milyar dolarlık ilaç patentlerinin sona ermesi, Türkiye için hem eşdeğer hem de biyobenzer ilaç üretiminde büyük bir fırsat yaratıyor. Ancak bu fırsatın değerlendirilebilmesi için ruhsat süreçlerinin kısaltılması ve fiyat politikalarının gözden geçirilmesi gerekiyor.
