Prof. Dr. Ziya Mocan, toplumda yaygın olarak görülen helikobakter pilori enfeksiyonunun tedavi edilmediği takdirde uzun vadede mide kanseri gelişme riskini altı kat artırdığını belirtti. Bu bakteri, çoğu zaman belirti vermeden ilerleyerek ciddi sağlık sorunlarına neden olabiliyor.
Bulaşma Yolları ve Risk Grupları
Helikobakter pilori, insandan insana tükürük, tükürük damlacıkları ve yakın temas yoluyla bulaşan bir mikroorganizmadır. Prof. Dr. Mocan, özellikle eşler arasında bulaşmanın sık görüldüğünü vurgulayarak, "Eşlerden birinde bakteri varsa, diğerinde bulunma olasılığı yaklaşık yüzde 90 civarında" dedi. Aynı şekilde anne-baba ve çocuklar arasında da geçiş söz konusu olabiliyor.
Tanı Yöntemleri
Tanı konulan kişilerde aile bireylerinin de taranması gerektiğini aktaran Mocan, bakteri için kan testleri, endoskopi, gaita ve nefes testlerinin tanıda önemli olduğunu ifade etti. Kanda bakılan helikobakter pylori IgG antikoru, daha önce geçirilmiş enfeksiyonu gösteriyor.
Türkiye'deki Durum
Hastalık, gelişmekte olan ülkelerde yaklaşık yüzde 70, gelişmiş ülkelerde ise yüzde 30 oranında görülmekte. Türkiye'de ise genel nüfusun yaklaşık yüzde 70'inde geçirilmiş enfeksiyon bulguları saptanıyor.
Risk Altındaki Gruplar
Düşük sosyoekonomik düzeyde olanlar, kalabalık ailelerde yaşayanlar, hijyen koşulları yetersiz olanlar ve aynı evde helikobakter pylori taşıyıcısı bulunanlar risk grubunda yer alıyor. Ayrıca, şu kişilerin mutlaka taranması gerekiyor:
- Sürekli mide ilacı kullananlar
- Mide ve on iki parmak bağırsağı ülseri olanlar
- Endoskopide aktif gastrit saptananlar
- Mide kanaması geçirenler
- Ailesinde mide kanseri öyküsü bulunanlar
- Karın şişkinliği ve hassas bağırsak şikayeti olanlar
- Sigara kullananlar
Tedavi Süreci ve Önlemler
Prof. Dr. Mocan, tedavi edilmediğinde mide ve on iki parmak bağırsağı ülserlerine yol açabilen enfeksiyonun, uzun vadede mide kanseri gelişme riskini artırdığını vurguladı. Tedavide antibiyotiklerden faydalanılıyor ve süreç yaklaşık 2 hafta sürüyor. Bu sürecin hekim kontrolünde uygulanması gerekiyor.
Beslenme Önerileri
Tedavi sürecinde probiyotik içeren yoğurt, kefir, ayran, haşlanmış sebzeler, çorbalar, elma, muz gibi mideyi rahatlatan besinler ve bitki çayları faydalı olabiliyor. Sigara, alkol ve baharatlı gıdalar ise tedaviyi olumsuz etkiliyor.
Tekrarlama Riski
Tedavi sonrası tekrarlama riski yüzde 30 civarında. Tekrarlamalar, tedavinin yarım bırakılması, aile içi bulaşın devam etmesi ve yakın temaslı kişilerin taranmamış olması nedeniyle görülebiliyor.
Prof. Dr. Ziya Mocan, helikobakter pilori enfeksiyonunda erken tanının hayati önem taşıdığını belirterek, risk gruplarının düzenli taramalardan geçmesi gerektiğini ifade etti.
