Kolon Kanseri Farkındalık Ayı'nda Kritik Uyarılar
1-31 Mart Kolon Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında, Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Erdem Akbal, kolorektal kanserler hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Kolon kanserinin hem dünyada hem de Türkiye'de sık görülen bir kanser türü olduğunu belirten Akbal, özellikle 45 yaş üzerindeki bireylerde görülme sıklığının arttığına dikkat çekti.
Dünya Genelinde Artış Eğilimi
Prof. Dr. Akbal, "Kolon kanseri, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de erkeklerde ve kadınlarda en sık görülen kanserler arasında üçüncü sırada yer alıyor. Kansere bağlı ölümler açısından ise ikinci sırada. Yapılan araştırmalar, kolon kanserinin dünya genelinde artış eğiliminde olduğunu gösteriyor. Ancak, erken tanı ve tarama programlarının yaygınlaştırılması sayesinde, hastalığın tedavisinde önemli ilerlemeler kaydedildi" dedi.
Genetik ve Çevresel Faktörlerin Rolü
Kolon kanseri gelişiminde genetik ve çevresel faktörlerin birlikte etkili olduğunu vurgulayan Akbal, ailesinde birden fazla kalın bağırsak kanseri olan bireylerin risk altında olduğunu ifade etti. Ayrıca, kolonoskopide 1 santimetreden büyük poliplerin tespit edilmesinin de diğer aile üyelerinde kanser riskini artırdığını söyledi.
Risk Faktörleri ve Tarama Yaşı
Prof. Dr. Akbal, kolorektal kanser riskini artıran başlıca sebepleri şöyle sıraladı:
- 45 yaş ve üzeri olmak
- Ailede kolorektal kanser öyküsü
- Obezite ve metabolik sendrom
- Hareketsiz yaşam tarzı
- Liften fakir, kırmızı ve işlenmiş etten zengin beslenme
- Sigara ve aşırı alkol tüketimi
- İnflamatuvar bağırsak hastalığı
Son yıllarda yapılan çalışmalar, kolon kanserinin görülme yaşının daha erken yaş gruplarına kaydığını gösteriyor. Bu nedenle, birçok uluslararası kılavuz, ortalama riskli bireylerde tarama başlangıç yaşını 45 olarak güncelledi. Bu yaklaşım, erken başlangıçlı vakalara karşı koruyucu bir strateji olarak değerlendiriliyor.
Erken Teşhisin Hayati Önemi
Kolon kanserinin çoğu zaman erken evrede hiçbir belirti vermeden ilerlediğine dikkat çeken Akbal, "Erken evrede teşhis edilen kolorektal kanserlerde, 5 yıllık sağ kalım oranları yüzde 90'ın üzerinde. Ancak, ileri evrede tespit edilen hastalıkta bu oran yüzde 15'lere kadar düşebiliyor. Bu nedenle, tarama programları ve toplum farkındalığı hayati önem taşıyor" dedi.
Kolonoskopi: Altın Standart Yöntem
Kolonoskopinin, kolorektal kanser taramasında altın standart yöntem olarak kabul edildiğini belirten Prof. Dr. Akbal, "Kolonoskopi, sadece tanı koymakla kalmıyor, aynı zamanda tedavi ve iyileşme sürecinde de önemli avantajlar sağlıyor. İşlem sırasında poliplerin çıkarılabilmesi, kolon kanserini önleyici etkinin temelini oluşturuyor. Normal bir kolonoskopi sonrası, ortalama riskli bireylerde genellikle 10 yıl arayla tekrar öneriliyor. Ancak bu süre, bireysel risk faktörlerine göre değişiklik gösterebiliyor" ifadelerini kullandı.
Prof. Dr. Akbal, ailesinde kanser öyküsü olan bireylerin hiçbir belirti beklemeden hekim önerisi doğrultusunda kolonoskopi yaptırmasının, 45 yaşını dolduran her bireyin ise tarama programına katılmasının yaşam kurtarıcı olduğunu vurguladı.
