Hantavirüs, son günlerde İspanya'nın Kanarya Adaları'nda alarm durumuna yol açtı. Hollanda bayraklı MV Hondius adlı yolcu gemisinde tespit edilen vakalar sonrası gemi Tenerife Limanı'nda karantinaya alındı. Yetkililer, yolcuların güvenli tahliyesi için hızlıca harekete geçerken, halk arasında 'farelerden geçen hastalık' olarak bilinen Hantavirüs hakkında merak edilen sorular yeniden gündeme geldi.
Hantavirüs Nedir?
Hantavirüs, kemirgenler (özellikle fareler ve sıçanlar) aracılığıyla bulaşan viral bir enfeksiyondur. İnsanlara genellikle enfekte hayvanların idrarı, dışkısı veya tükürüğü ile kirlenmiş tozların solunması ya da bu yüzeylerle temas edilmesi yoluyla geçer. Virüs, insandan insana yayılma özelliği olmayan türleriyle daha çok böbrek yetmezliği veya akciğerleri etkileyen ciddi tablolar oluşturabilir. En bilinen formları arasında Hantavirüs Pulmoner Sendromu (HPS) ve Hemorajik Ateşli Böbrek Sendromu (HFRS) yer alır.
Hantavirüs Nasıl Bulaşır?
Hantavirüs enfeksiyonu genellikle insanlara dolaylı yoldan kemirgenler aracılığıyla bulaşır. En yaygın bulaş yolları şunlardır:
- Solunum yoluyla: Enfekte fare veya sıçanların idrar, dışkı ya da tükürüğü kuruyup toz haline geldiğinde, bu partiküllerin solunması en sık bulaş yoludur.
- Temas yoluyla: Virüsle kirlenmiş yüzeylere (yiyecek, eşya, zemin) dokunup ardından ağız, burun veya gözlere temas edilmesiyle bulaşabilir.
- Isırık yoluyla: Nadir de olsa enfekte kemirgenlerin ısırmasıyla geçebilir.
- Kontamine gıda: Virüsle temas etmiş yiyecek veya içeceklerin tüketilmesi de risk oluşturabilir.
Önemli bir nokta: Hantavirüs çoğu türünde insandan insana bulaşma oldukça nadirdir. Bu yüzden esas risk kaynağı çevredeki kemirgenlerle temas ve onların bulunduğu ortamlardır.
Hantavirüs Belirtileri Nelerdir?
Hantavirüs belirtileri, genellikle enfeksiyondan birkaç gün ila birkaç hafta sonra ortaya çıkar ve başlangıçta grip benzeri şikayetlerle kendini gösterir. Hastalığın erken döneminde yüksek ateş, şiddetli kas ağrıları, halsizlik, baş ağrısı, üşüme, bulantı ve kusma gibi belirtiler görülebilir. İlerleyen vakalarda ise tablo ağırlaşabilir. Nefes darlığı, öksürük, akciğerlerde sıvı birikimi, tansiyon düşüklüğü ve böbrek fonksiyonlarında bozulma gibi ciddi sağlık sorunları gelişebilir. Bazı durumlarda hastalık, solunum yetmezliği ya da şok tablosuna kadar ilerleyebilir. Uzmanlar, özellikle kemirgen teması riski bulunan ortamlarda bu tür belirtilerin dikkatle takip edilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
