Çikolata Kisti 200 Milyon Kadını Etkiliyor: Uzmanlar Farkındalığın Artırılması Çağrısında Bulunuyor
Minimal İnvaziv Jinekoloji Derneği Sekreteri Doğan, dünya genelinde endometriozis olarak bilinen çikolata kistinden yaklaşık 200 milyon kadının etkilendiğini açıkladı. Doğan, her yıl mart ayının "Endometriozis Farkındalık Ayı" olarak kutlandığını belirterek, bu konuda toplumsal bilincin artırılmasının kritik önem taşıdığını vurguladı.
Farkındalık Etkinlikleri ve Sarı Kurdele Kampanyası
Doğan, endometriozis farkındalığının ilk kez 1993 yılında Amerika'da başlatıldığını, 2014'ten itibaren ise Türkiye'nin de aralarında bulunduğu 60 ülkede kutlanmaya devam ettiğini ifade etti. "Farkındalığı artırmak için çeşitli programlar düzenliyor ve sembolik olarak sarı kurdele takıyoruz." diyen Doğan, bu hastalığın kadınlar üzerindeki sosyal ve fiziksel etkilerine dikkat çekti.
Belirtiler ve Toplumsal Damgalanma
Çikolata kistinin, çalışamayacak kadar şiddetli ağrı çeken ve ağrı kesicilere rağmen şikayetleri azalmayan kadınlarda görülebileceğini belirten Doğan, hastalığın tipik belirtilerini şöyle sıraladı:
- Bulantı ve kusma
- Bele ve bacağa vuran ağrılar
- Duygu durum değişiklikleri
- Nefes darlığı (diyafram tutulumunda)
Doğan, toplumda bu hastalık konusunda farkındalığın düşük olduğunu ve kadınların sıklıkla damgalandığını dile getirdi. "Maalesef her ay adet dönemlerinde şiddetli ağrı çeken kadınlara toplum bunun normal olduğunu söylüyor. Bu durum hastalar üzerinde baskı oluşturuyor ve kendilerini saklamalarına neden oluyor." şeklinde konuştu.
Erken Tanının Hayati Önemi ve Komplikasyonlar
Hastalığın ilk evrede teşhis edilmesi durumunda ağrı kesici ilaçlarla tedavi edilebildiğini vurgulayan Doğan, geç kalındığında ciddi komplikasyonların ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu. Endometriozisin sadece yumurtalıklarla sınırlı kalmayıp, komşu organlara yayılabildiğini açıkladı:
- Bağırsaklar, üreterler ve idrar yollarına girebiliyor.
- Hastaların yüzde 2-3'ünde böbrek kaybı oluşabiliyor.
- Bazı vakalarda hastalar hiç farkında olmadan böbrek problemleri yaşayabiliyor, hatta diyalize mahkum olabiliyor.
Doğan, ilginç vakalara da değinerek, "Hastanın gözyaşı kanallarında tutulum olduğunda her ay kanlı gözyaşı dökülebiliyor. Diyaframı tuttuğunda ise aylık nefes darlığı şikayetleri ortaya çıkabiliyor." ifadelerini kullandı.
Doğru Tedavi ve Multidisipliner Yaklaşım
Ağrısız bir yaşamın mümkün olduğunu belirten Doğan, endometriozis hastalarının genellikle kadın doğum uzmanlarıyla başlayan bir tedavi sürecinden geçtiğini anlattı. Hastalığın altta yatan sebebi saptanmadığında, hastaların en son psikiyatriye yönlendirildiğini ve "Bu ağrı psikolojiktir" denilerek hastalığın ilerlemesine sebep olunabildiğini söyledi.
Bu nedenle ilk basamağın çok önemli olduğuna işaret eden Doğan, doğru hekimlere ve cerrahlara başvurulması gerektiğini vurguladı. Akdeniz Üniversitesi'nin bu alanda tecrübeli merkezlerden biri olduğunu belirtti.
Kısırlık Riskine Dikkat
Doğan, endometriozisin kısırlığa da yol açabildiğine dikkat çekerek, tedavi seçeneklerini şöyle sıraladı:
- Ağrı kesici ilaçlar
- Hormonal tedaviler
- Organ tutulumu olan hastalarda kapalı cerrahi operasyonlar
Son olarak Doğan, farkındalığın artırılmasıyla birlikte iş gücü kaybının azalacağını ve hastaların topluma daha fazla katılabileceğini sözlerine ekledi.
