Sağlık Bakanlığı, yenidoğan bebeklerde hayati risk oluşturan kritik doğuştan kalp hastalıklarının erken teşhisi amacıyla kapsamlı bir ulusal tarama programını hayata geçirdi. "Neonatal Kritik Doğuştan Kalp Hastalıkları Tarama Programı" adı verilen bu girişim, Ankara Etlik Şehir Hastanesi Kadın Doğum Hastanesi Safiye Ali Konferans Salonu'nda düzenlenen tanıtım toplantısıyla resmen başlatıldı.
Bakan Yardımcısı Okumuş'tan Önemli Açıklamalar
Toplantıda konuşan Sağlık Bakan Yardımcısı Nurullah Okumuş, tarama programlarının koruyucu halk sağlığı hizmetlerinin vazgeçilmez bir parçası olduğunu vurguladı. Okumuş, bu programlar sayesinde yalnızca hastalara erken tanı konulmadığını, aynı zamanda toplum sağlığının da korunduğunun altını çizdi.
Mevcut Tarama Programları ve Başarıları
Okumuş, halihazırda uygulanan yenidoğan tarama programları hakkında detaylı bilgiler paylaştı:
- Yenidoğan topuk kanı taraması: Fenilketonüri, hipotiroidi, biyotinidaz eksikliği, kistik fibrozis, konjenital adrenal hiperplazi ve Spinal Musküler Atrofi (SMA) olmak üzere 6 kalıtsal hastalık taranabiliyor.
- Gelişimsel kalça çıkığı taraması: İleride ciddi hasarlara yol açabilecek kalça çıkığının erken teşhisi ve basit tedavilerle çocukların sağlıklı yaşam sürmesi sağlanıyor.
- Yenidoğan işitme ve görme taramaları: İşitme kaybı ve görme sorunları erken dönemde belirlenerek dil, bilişsel ve görsel gelişim destekleniyor.
Nabız Oksimetre ile Yeni Tarama Yöntemi
Okumuş, yeni başlatılan programın temelini oluşturan nabız oksimetre taramasının bilimsel olarak kanıtlanmış bir yöntem olduğunu belirtti. "Gebelikte ultrasonla her zaman saptanamayan ve doğumdan sonra erken dönemde belirti vermeyen kritik doğumsal kalp hastalıklarının, bebekler taburcu edilmeden önce tespit edilmesini amaçlıyoruz" dedi.
Bu tarama yönteminin bebeğin konforunu bozmayan, ağrısız ve zararsız bir işlem olduğunu vurgulayan Okumuş, "Sadece bir nabız oksimetre cihazıyla yapılan basit bir test. Uygulaması kolay, sonuçları ise oldukça etkileyici" ifadelerini kullandı.
Programın Zamanlaması ve Kapsamı
Sağlık Bakan Yardımcısı, programın bugünden itibaren uygulanmaya başlandığını ve 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla ülke genelindeki tüm kamu, özel ve üniversite hastanelerinde zorunlu hale geleceğini açıkladı. Bu karar, yenidoğanlarda kalp hastalıklarından kaynaklanan ölüm oranlarının düşürülmesi hedefine yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Bebek Ölüm Hızlarında Kaydedilen İlerleme
Okumuş, son 20 yılda uygulanan sağlık politikaları ve tarama programları sayesinde çocuk ölüm hızlarında önemli düşüşler kaydedildiğini belirtti:
- 5 yaş altı çocuk ölüm hızı binde 40'lardan 10,9'a geriledi.
- Bebek ölüm hızı binde 31,5'ten 8,9'a düştü.
- Yenidoğan ölüm hızı ise binde 17'den 5,6'ya kadar indi.
Diğer Katılımcıların Görüşleri
Kamu Hastaneleri Genel Müdürü Hakan Usta, projeye başından beri destek verdiklerini ve bundan sonraki süreçte uygulayıcı olacaklarını ifade etti. Halk Sağlığı Genel Müdürü Muhammed Emin Demirkol ise bu programın yenidoğan sağlığı açısından kritik bir adım olduğunu vurguladı.
Tanıtım Toplantısına Katılanlar
Programın tanıtım toplantısına Ankara İl Sağlık Müdürü Ali Niyazi Kurtcebe ve Türk Neonatoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Esin Koç da katılarak desteklerini gösterdi. Toplantı kapsamında, tarama programının ilk uygulaması Sağlık Bakan Yardımcısı Nurullah Okumuş öncülüğünde gerçekleştirildi.
Bu yeni ulusal tarama programı, yenidoğan bebeklerde erken teşhis edilemeyen kalp hastalıklarının neden olduğu ciddi sağlık sorunlarının ve ölümlerin önüne geçmeyi hedefliyor. Sağlık Bakanlığı'nın koruyucu sağlık hizmetlerindeki bu genişleme, Türkiye'nin anne ve bebek sağlığı alanındaki uluslararası standartlara uyum sağlama çabalarının da önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
