Zilhicce Orucu: Hükmü, Zamanı ve Diyanet'in Açıklamaları
İslam dininde oruç, nimetlere şükretmek, nefsi terbiye etmek ve Allah'a yakınlaşmak amacıyla yapılan temel ibadetlerden biridir. Bu ibadet, yalnızca Ramazan ayıyla sınırlı değildir; Şevval orucu, Aşure orucu gibi çeşitli mübarek zamanlarda da tutulabilir. Müslümanların sıklıkla sorduğu Zilhicce orucu da bu kapsamda önemli bir nafile ibadet olarak karşımıza çıkmaktadır.
Zilhicce Orucu Nedir ve Hükmü Ne?
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın ilmihal bilgilerine göre, Zilhicce hicri yılın on ikinci ve son ayıdır. "Hac ayı" anlamına gelen bu ayda, hac ibadeti de ifa edilir. Zilhicce orucu, farz değil nafile bir ibadettir. Ayın ilk dokuz gününde oruç tutmak, müstehap yani teşvik edilen bir ameldir. Onuncu gün ise Kurban Bayramı'nın birinci günü olduğu için oruç tutmak dinen yasaktır.
Kur'an-ı Kerim'de Fecr Suresi'nin 2. ayetinde geçen "On geceye andolsun" ifadesinin, birçok müfessire göre Zilhicce'nin ilk on gününe işaret ettiği belirtilmiştir. Bu da söz konusu günlerin manevi değerini ortaya koymaktadır.
Zilhicce Orucu Ne Zaman ve Kaç Gün Tutulur?
Zilhicce ayı, hicri takvime göre belirlenir ve her yıl miladi takvimde farklı tarihlere denk gelir. Diyanet tarafından yayımlanan dini günler takvimi ile bu ayın başlangıcı ilan edilir. Oruç, ayın ilk dokuz günü tutulabilir. Özellikle dokuzuncu gün olan arife gününde oruç tutmanın fazileti büyüktür.
Hz. Muhammed'in bir hadisinde şöyle buyurduğu rivayet edilir: "Arefe günü tutulan oruç, bir önceki ve bir sonraki yılın günahlarına kefaret olur" (Müslim, Sıyâm 196). Ancak, hac ibadetini yerine getirmek için Arafat'ta bulunanların, ibadetlerini daha iyi yapabilmeleri için o gün oruç tutmamaları tavsiye edilmiştir. Hacda olmayan Müslümanlar için ise arife günü orucu müstehap kabul edilir.
Hadisler ve Âlim Görüşleri Işığında Zilhicce Orucu
Hz. Muhammed, Zilhicce'nin ilk günlerinin önemine dikkat çekmiştir. Buhârî'de yer alan bir hadiste, "Allah katında Zilhicce'nin ilk on gününde yapılan salih amellerden daha sevimli bir amel yoktur" (Buhârî, Îdeyn 11) buyurulmuştur. Diyanet kaynakları, bu hadisin oruç dahil tüm hayırlı amelleri kapsadığını ifade eder.
İslam âlimleri, bu ve benzeri hadisleri delil göstererek, Zilhicce'nin ilk günlerinde oruç tutmanın büyük sevap olduğunu vurgulamıştır. İslam Ansiklopedisi'nde de, bu mübarek zamanların ibadetle değerlendirilmesinin müminler için önemli bir kazanç sağlayacağı belirtilmiştir.
Zilhicce Orucunun Faziletleri ve Manevi Katkıları
Zilhicce ayında tutulan oruç, bireyin manevi hayatına çok yönlü katkılar sunar:
- Sabır ve İrade Eğitimi: Oruç, nefsi kontrol etmeyi ve disiplin duygusunu geliştirir.
- Manevi Yakınlaşma: Allah'a olan bağlılığı güçlendirir ve kalbin arınmasına yardımcı olur.
- Günahların Bağışlanması: Özellikle arife günü orucunun, geçmiş ve gelecek yılların günahlarına kefaret olabileceği hadislerle bildirilmiştir.
- Fiziksel Dinlenme: Belirli aralıklarla tutulan oruç, bedenin dinlenmesine katkıda bulunabilir, ancak asıl amaç sağlık değil ibadet bilincidir.
Diyanet İşleri Başkanlığı, nafile oruçların kişinin dini hayatını zenginleştirdiğini ve bilinçli bir kulluk anlayışı kazandırdığını açıklamaktadır. Zilhicce orucu da, farz olmamasına rağmen, bu faziletler nedeniyle Müslümanlar tarafından önemle değerlendirilen bir ibadettir.
Sonuç olarak, Zilhicce orucu hicri takvime göre belirlenen ve ilk dokuz gününde tutulan nafile bir ibadettir. Diyanet'in kaynakları ve Hz. Muhammed'in hadisleri, bu günlerin ibadetle geçirilmesini teşvik etmekte, müminlere hem dünyada huzur hem de ahirette sevap kazanma fırsatı sunmaktadır.
