Cerrahi Eğitimde Yeni Çağ: Kadavranın Yerini Alacak İnovatif Modeller
Cerrahi eğitimde gerçekçiliği artırmaya yönelik çalışmalar hız kazanırken, Türkiye'den dikkat çeken bir girişim bu alanda çığır açacak bir alternatif sunuyor. Kadavra ve sanal gerçeklik yöntemlerinin sınırlı kaldığı noktada geliştirilen hastalıklı kemik modelleri, cerrahların eğitiminde gerçeğe en yakın deneyimi hedefliyor. Bu yenilik, tıp eğitiminde önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.
Kadavraların Eksikliği ve Gerçekçi Çözüm Arayışı
2018 yılında İstanbul'da başlatılan "İstanbul Artroplasti" kursları, ortopedi cerrahlarına kadavralar üzerinde cerrahi teknikler öğretmeyi amaçlıyordu. Dünyanın farklı ülkelerinden gelen uzmanların katıldığı bu eğitimlerde zamanla önemli bir eksiklik fark edildi: Kadavralar, gerçek hastalıklı anatomiyi tam olarak yansıtmıyordu. Bu durum, cerrahi eğitimde daha gerçekçi çözümler arayışını beraberinde getirdi. Sanal gerçeklik uygulamaları ise gerçek dokunuş hissinden uzak kaldığı için yeterli bulunmadı. Bu boşluğu doldurmak amacıyla, hastalıkları birebir taklit edebilen kemik modelleri geliştirme fikri ortaya çıktı.
BonyModels: Hastalıklı Kemik Yapısını Simüle Eden İnovasyon
Bu ihtiyaçtan yola çıkan ekip, "BonyModels" adıyla hastalıklı kemik yapısını simüle eden modeller geliştirmeye başladı. 2021 yılında İstanbul Teknopark'ta TÜBİTAK ve KOSGEB destekleriyle başlatılan projede, öncelikle cerrahi hastalıkları içeren fiziksel modeller üretildi. Bu modeller, kısa sürede kurslarda aktif olarak kullanılmaya başlandı. Elde edilen sonuçlar, projenin potansiyelini ortaya koydu.
Geliştirilen modellerin yalnızca ortopedi alanıyla sınırlı kalmayıp, farklı cerrahi branşlarda da eğitim materyali olarak kullanılabileceği görüldü. Böylece çalışma, daha geniş bir sağlık eğitim alanına hitap etmeye başladı. Projenin gelecek hedefleri daha da ileriye uzanıyor. Ekip, geliştirdikleri modellere sensörler ekleyerek yalnızca fiziksel benzerliği değil, uygulanan cerrahi tekniklerin başarısını da ölçebilen sistemler üzerinde çalışmayı planlıyor.
Hedef: Kadavrayı Eksiksiz Taklit Etmek
Startup kurucusu Prof. Dr. Fatih Küçükdurmaz, konuyla ilgili şu açıklamalarda bulundu: "Geliştirdiğimiz BonyModels modelleri kendi kurslarımızda ve dünyanın pek çok yerinde şu anda başarılı bir şekilde cerrahi eğitimlerde kullanılıyor. Daha yolun başındayız çünkü bütün dokuları taklit edemiyoruz. Bir hedefimiz var; o da bir kadavrayı eksiksiz olarak taklit edebilmek."
Bu proje, cerrahi eğitimdeki mevcut sınırlamaları aşarak, daha etkili ve gerçekçi bir öğrenme ortamı sağlamayı amaçlıyor. Türk araştırmacıların bu başarısı, uluslararası tıp eğitimi camiasında da büyük ilgi görüyor.
