Bir dönem orta gelirli ailelerin rutin hizmeti olan ev temizliği artık lüks haline geldi. Temizlik malzemesinden günlük saate kadar şartlar koyan gündelikçilerin fiyatları 14 bin TL'ye kadar çıkarken, aylık gelirleri artık CEO'larla yarışıyor.
Fiyatlar uçtu, pazarlık bitti
Geçen yıl 2-3 bin TL olan gündelik ücretleri bu yıl 5-6 bin TL seviyesine çıktı. Hatta inşaat sonrası 3+1 dairenin temizliği için 14 bin TL isteyenler var. Sektörde en küçük bir dairenin temizliği için başlangıç fiyatı 5 bin TL. Evin büyüklüğüne, işin zorluğuna ve detayına göre ücretler katlanıyor. Pazarlık kabul edilmiyor, yüksek talep nedeniyle iş reddedilebiliyor. Her yeni iş, fiyatın yeniden yazıldığı bir açık artırmaya dönüşüyor.
Markalı deterjan ve saat şartı
Artık birçok temizlik çalışanı sıradan malzemeleri kabul etmiyor. Belirli markalarda özel deterjanlar talep ediliyor. Ev sahibi bu ürünleri temin etmezse işin kalitesi düşürülüyor veya yarım bırakılıyor. Çalışma saatlerini de gündelikçiler belirliyor; 'Saatim doldu' diyerek işi yarım bırakabiliyorlar.
Vergi yok, kazanç cebe
Bu yüksek gelirlerin büyük kısmı kayıt dışı. Gündelikçilerin önemli bir bölümü vergi ödemiyor, fatura kesmiyor. Bordrolu çalışan gelirinin önemli kısmını vergiye verirken, gündelikçi kazancını kesintisiz alıyor.
Lüks bir hizmet haline geldi
Yıllardır mavi yaka-beyaz yaka arasındaki gelir dengesi değişiyor. Eğitim ve unvanın yerini piyasa gücü alıyor. Beyaz yakalı alt sınıfa düşerken, mavi yakalı sınıf atlıyor. Eve gündelik çağırmak artık lüks kategorisinde.
Fiyatlar Whatsapp gruplarında belirleniyor
Fiyatlar ne enflasyonla ne de maliyetlerle açıklanıyor. Sektörde fiyatlar artık Whatsapp gruplarında belirleniyor. Birbirlerine iş yönlendiren kadınlar ücretleri burada konuşuyor. 'Ben bu eve şu fiyata gittim' mesajları kısa sürede yeni taban fiyatlara dönüşüyor. İş yönlendirmenin komisyonu da var; örneğin 6 bin TL'lik işin 1.000 TL'si yönlendirene ödeniyor.
Yerli yerini yabancı alıyor
Yükselen fiyatlar talep tarafını dönüştürüyor. Daha uygun maliyetli olduğu için Özbek ve Türkmen kadınlar sektörde daha fazla tercih ediliyor. Bu grup düşük ücretlerle alternatif oluştururken, kayıt dışı istihdamı da genişletiyor.
