Deprem Bölgesi İhracatı 25 Milyar Doları Aştı: 3 Yılda Güçlü Toparlanma
Ticaret Bakanlığı, 6 Şubat 2023'teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin yıl dönümünde yaptığı açıklamada, afetten etkilenen 11 ilin ihracat performansında kayda değer bir iyileşme olduğunu duyurdu. Bölgenin toplam ihracatı geçen yıl 25 milyar 10 milyon dolara yükselerek önemli bir eşiği aştı. Bu gelişme, deprem sonrası uygulanan kapsamlı destekler ve yeniden yapılanma çabalarının meyvelerini verdiğini gösteriyor.
Asrın Felaketi'nin Üçüncü Yılında Büyük İlerleme
Depremin üzerinden geçen üç yılda, bölgenin ekonomik ve sosyal hayatının iyileştirilmesi konusunda önemli mesafe kat edildi. Açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde devlet ve milletin güçlü bir dayanışma sergilediği vurgulandı. Felaketin yol açtığı kayıp ve hasarların telafisi için 2023-2025 döneminde toplam 3,6 trilyon lira harcama yapıldığı belirtildi. 2026 yılı bütçesinde ise bölgedeki ihtiyaçların karşılanması için 653 milyar lira kaynak ayrıldı.
İhracat Performansında Dikkat Çekici Artış
Deprem bölgesi illerinin toplam ihracatı, 2023 yılında 22 milyar 991 milyon dolar seviyesindeyken, 2024'te 24 milyar 228 milyon dolara, geçen yıl ise 25 milyar 10 milyon dolara yükseldi. Bu, bir önceki yıla göre %3,2'lik bir artış anlamına geliyor. Bakanlık, ihracattaki bu toparlanmanın Türkiye'nin üretim gücünün ve milletin dirayetinin açık bir göstergesi olduğunu ifade etti.
Ticaretin Sürekliliği İçin Kapsamlı Adımlar
Deprem sonrası süreçte, ticaretin kesintisiz devam etmesi için çeşitli önlemler alındı. Bunlar arasında:
- Yurt dışından gelen yardım malzemelerinin gümrük vergilerinden muaf şekilde ülkeye girişinin sağlanması,
- Kullanılamaz hale gelen gümrük müdürlüklerinin işlemlerinin diğer gümrük idarelerince yürütülmesi,
- Prefabrik yapılarda ilave gümrük vergisinin sıfırlanması yer alıyor.
Ayrıca, "Yanındayız Projesi" ile ticaretin kalıcı ve sürdürülebilir biçimde güçlendirilmesi hedefleniyor.
Finansal Destekler ve Cezalar
Bölgedeki firmaların ve esnafın desteklenmesi amacıyla önemli finansal kaynaklar sağlandı. Türk Eximbank tarafından deprem bölgesindeki firmaların kredilerine 6 ay vade uzatımı imkanı tanındı. Uluslararası kuruluşlardan 200 milyon dolar kaynak temin edilerek yatırım harcamaları finanse edildi. 2023-2025 döneminde ihracatçılara toplamda 6 milyar doların üzerinde kredi desteği verildi.
Öte yandan, fahiş fiyat uygulamalarına karşı sıkı denetimler yapıldı. Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu, deprem bölgesinde fiyatları aşırı artıran 331 e-satıcıya yaklaşık 79 milyon lira, hazır beton ve çimento fiyatlarını yükselten 39 işletmeye ise 54 milyon lira idari para cezası uyguladı.
Esnaf ve Sanatkarlara Yönelik Önlemler
Depremden zarar gören illerde esnaf ve sanatkarların nakit akışlarının korunması için Halkbank kaynaklarından faiz indirimli krediler sağlandı. Bu kapsamda:
- 2023'te 6,7 milyar lira,
- 2024'te 18 milyar lira,
- 2025'te ise 29,5 milyar lira kredi kullandırıldı.
Ayrıca, vadesi gelmemiş kredi taksitleri için iki kez altışar aylık erteleme imkanı tanındı ve borç yapılandırması hayata geçirildi.
Ekonomik Büyüme ve Gelecek Perspektifi
Türkiye ekonomisi, 2023 yılında yaşanan deprem felaketine rağmen %5 büyüme kaydederek güçlü görünümünü korudu. Bölgede iktisadi faaliyeti canlandırmaya yönelik hızla uygulanan tedbirler, beklentilerin üzerinde bir büyüme performansı sağladı. Bu süreç, Türkiye'nin üretim odaklı kalkınma vizyonunun bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
