Uzman Uyarısı: Gece Şiddet Görüntülerinden Uzak Durun, Çocukları Koruyun
Psikiyatri Uzmanı Dr. Fatma Kiras, Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve İran arasındaki savaşın vatandaşlar üzerindeki psikolojik etkilerine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Kiras, özellikle gece saatlerinde yoğun şiddet görüntülerinden uzak durulması gerektiğini belirterek, çocukların bu tür içeriklerden korunmasının kritik olduğunu vurguladı.
İnsan Beyni Tehdide Karşı Programlıdır
Dr. Fatma Kiras, "Burada temel nörobiyolojik bir mekanizma var. İnsan beyni tehdide karşı programlıdır. İzlediğiniz travmatik görüntülerden fiziksel olarak uzak olsak da beyin bunu bir tehdit sinyali olarak algılar" dedi. Sürekli ve yoğun travmatik görüntülere maruz kalındığında, amigdala adı verilen alarm sisteminin aktif hale geldiğini ifade etti.
Kiras, "Aslında biz evde koltukta oturuyoruz ama sinir sistemimiz sınırda çalışıyor. Bu durumda en sık, kaygıda artış görürüz. Kişi farkında olmadan sürekli tetiktedir ve tehdidi tarar. Buna uyku bozukluğu eşlik eder. Tahammül azalır, öfke artar" şeklinde konuştu.
Belirsizlik Kontrol Kaybına Yol Açabilir
Yaşanan savaşın yakın bölgede olması nedeniyle belirsizliğin arttığına dikkat çeken Kiras, "Belirsizlik insan ruhunun en zor tolere edebildiği şeylerden birisidir. Belirsizlik kişide kontrol kaybına neden olabilir. Kontrol kaybı hissi de yine kaygının artışına neden olabilir" ifadelerini kullandı.
Güvensizlik ve Adaletsizlik Algısı Oluşabilir
Yoğun ve uzun süre travmatik görüntülere maruz kalan bireylerde, dünyanın daha güvensiz ve adaletsiz algılanabileceğini belirten Kiras, bu durumun karamsarlık, isteksizlik ve umutsuzluk gibi depresif belirtilere yol açabileceğini söyledi. Toplumsal düzeyde de tahammülün azaldığını ve öfke eşiğinin düştüğünü ekledi.
"Sosyal medyada ya da sosyal ortamlarda daha kutuplaşmış sert tepkiler görebiliriz. Sonuç itibariyle tehdit algısı arttığı zaman empati azalır ve savunma refleksi artar" diyen Kiras, haberlerle ilişkinin düzenlenmesi gerektiğini vurguladı.
Haber Takibi İçin Sağlıklı Öneriler
Bilgi almanın önemli olduğunu ancak sürekli ve kontrolsüz maruziyetin stres sistemini aktif tuttuğunu belirten Kiras, şu önerilerde bulundu:
- Haberi belirli zaman dilimlerinde ve güvenilir kaynaklardan takip etmek daha sağlıklıdır.
- Özellikle gece saatlerinde yoğun şiddet görüntülerinden uzak durmak gerekiyor. Çünkü uyku, sinir sistemini onaran başlıca mekanizmalardan birisidir.
- Hassas ve etkilenebilir grup arasında olan çocuklar için, onların yanında filtrelenmemiş haber akışını açık bırakmamalıyız. Çocukları bu tür içeriklerden uzak tutmalıyız.
- Günlük rutin hayat korunmalıdır. Rutin hayat devam ediyor. Beyne güven mesajı verir.
Dr. Fatma Kiras, "Sonuç olarak biz tehdidi kontrol edemeyiz ama maruziyeti kontrol ederek ortaya çıkabilecek belirtileri azaltabiliriz" diyerek sözlerini tamamladı.
