Spor Yapıyorum Ama Neden Zayıflayamıyorum? Bilim İnsanlarından Şaşırtıcı Açıklama
Düzenli olarak spor yapıyor ancak tartıda istediğiniz sonucu göremiyor musunuz? Yeni bir bilimsel araştırma, egzersizin kilo verme üzerindeki etkisine dair bilinenleri sorgulatıyor. Current Biology dergisinde yayımlanan çalışma, vücudun egzersize karşı geliştirdiği şaşırtıcı denge mekanizmasını ortaya koydu.
Egzersiz ve Kilo Verme Arasındaki Beklenmedik İlişki
Kilo vermek isteyenlerin ilk başvurduğu yöntem genellikle spor salonuna yazılmak oluyor. Ancak yeni araştırma, egzersizin tek başına düşünüldüğü kadar etkili olmayabileceğini gösteriyor. Bilim insanları, vücudun enerji harcama sistemine dair ezber bozan sonuçlar elde etti.
"Toplamsal Model" Gerçeği Tam Yansıtmayabilir
Uzun yıllardır bilim dünyasında kabul gören hesaplama yöntemine göre günlük enerji harcaması, dinlenme sırasında yakılan kalori ile egzersiz sırasında yakılan kalorinin toplamından oluşuyor. Yani günlük 2.000 kalori harcayan bir kişi, spor yaparak 400 kalori daha yakarsa toplam 2.400 kalori harcamış sayılıyor.
Bu mantık, "ne kadar çok hareket, o kadar çok kalori açığı" düşüncesini destekliyor. Ancak araştırmacılar bu modelin gerçeği tam olarak yansıtmadığını belirtiyor.
Vücut Enerjiyi Telafi Ediyor Olabilir
Duke Üniversitesi'nden Herman Pontzer ve Eric T. Trexler'ın analizine göre vücut, artan fiziksel aktiviteye karşı dengeleyici bir mekanizma devreye sokuyor. "Kısıtlı Model" olarak adlandırılan yaklaşıma göre organizma, toplam enerji harcamasını belirli bir aralıkta tutmaya çalışıyor.
Yani egzersizle daha fazla kalori yakıldığında, hücre onarımı ya da bağışıklık gibi bazı iç süreçlere ayrılan enerji azaltılabiliyor. Bu da sporla yakılan kalorilerin bir kısmının telafi edilmesi anlamına geliyor.
Rakamlar Ne Söylüyor?
Araştırmada 14 farklı çalışmadan elde edilen 450 kişinin verileri incelendi. Bulgulara göre egzersizle yakılan kalorilerin ortalama yüzde 72'si günlük toplam enerji harcamasına ekleniyor. Ancak yaklaşık yüzde 28'lik bölüm çeşitli biyolojik süreçler yoluyla dengeleniyor.
Uzmanlara göre bu durum, yalnızca egzersize odaklanan kilo verme stratejilerinin neden beklenen sonucu vermediğini açıklayabilir. Egzersiz sağlıklı bir yaşam için vazgeçilmez olsa da, kilo kontrolünde beslenme düzeninin rolü hâlâ belirleyici görünüyor.
Sonuç olarak, spor yapıp zayıflayamamanın arkasında vücudun bu karmaşık enerji dengeleme sistemi yatıyor. Kilo verme hedeflerinizde sadece egzersize değil, dengeli bir beslenme planına da odaklanmanız öneriliyor.
